॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ण घर का छप्पर या छत
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चालः | चालौ | चालाः |
| द्वितीया | चालम् | चालौ | चालान् |
| तृतीया | चालेन | चालाभ्याम् | चालैः |
| चतुर्थी | चालाय | चालाभ्याम् | चालेभ्यः |
| पञ्चमी | चालात् / चालाद् | चालाभ्याम् | चालेभ्यः |
| षष्ठी | चालस्य | चालयोः | चालानाम् |
| सप्तमी | चाले | चालयोः | चालेषु |
| सम्बोधन | हे चाल | हे चालौ | हे चालाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| चल-चाल | समास: चल + चाल कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: चाल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: चल् + अच्) अन्य सम्भावना: चाल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: चल् + अच् |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| चल 📚 | चंचल । अस्थिर । चलायमान | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चाल 📚 | गति । गमन । चलने की क्रिया । जैसे— इस गाड़ी की चाल बहुत धीमी है | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| चल |
चंचल/काँपने वाला (३.१.७३) — चलन, कम्पन, कम्प्र, लोल, चलाचल |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड