॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रकाश, आभा, कान्ति, सौन्दर्य
संस्कृत: प्रभा · पर्याय: प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्
व्युत्पत्ति: भा+अङ्+टाप्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भा | भे | भाः |
| द्वितीया | भाम् | भे | भाः |
| तृतीया | भया | भाभ्याम् | भाभिः |
| चतुर्थी | भायै | भाभ्याम् | भाभ्यः |
| पञ्चमी | भायाः | भाभ्याम् | भाभ्यः |
| षष्ठी | भायाः | भयोः | भानाम् |
| सप्तमी | भायाम् | भयोः | भासु |
| सम्बोधन | हे भे | हे भे | हे भाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
विधिलिङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | इयात् / इयाद् | इयाताम् | इयुः |
| मध्यम | इयाः | इयातम् | इयात |
| उत्तम | इयाम् | इयाव | इयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एति · लिट्: इयाय · लुट्: एता · लृट्: एष्यति · लोट्: इतात् · लङ्: ऐत् · विधिलिङ्: इयात् · आशीर्लिङ्: ईयात् · लुङ्: अगात् · लृङ्: ऐष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: एता · यत्: एयः · तव्य: एतव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: इतः · क्तवतु: इतवान् · शतृ: यन् · स्य-शतृ: एष्यन् · क्त्वा: इत्वा · ल्यप्: प्रेत्य · तुमुन्: एतुम् · णमुल्: आयम् · क्तिन्: इति · क्वसु: ईयिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| छोट-भा | समास: छोट + भा तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: भा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 |
| एयाः | आ + इ धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — विधिलिङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: एया (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: इ + यत् | एया (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: इ + यत् |
छोटभा 📚छोट 📚भा ➤ छोट (छेद करना (भाववाचक कृदन्त)) + भा (प्रकाश, आभा, कान्ति, सौन्दर्य)
संस्कृत: प्रभा · पर्याय: प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्
एयाः 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| छोट 📚 | † वि॰ दे॰ 'छोटा' | 🟠 |
| भा 📚 | दीप्ति । चमक । प्रकाश | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| एयाः 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| भा |
प्रभा (चमक) के नाम (१.३.३८) — प्रभा, रुच्, रुचि, त्विष्, भास्, छवि, द्युति, दीप्ति |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| छोटभैया | भा + एयाः | वृद्धि | वृद्धिरेचि (६.१.८८) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.५ सेकण्ड