॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तीक्ष्ण होना, तेजस्वी होना, पैना होना
संस्कृत: घातने
अंग्रेज़ी: to be sharp,to be pointed
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जलतात् / जलताद् / जलतु | जलताम् | जलन्तु |
| मध्यम | जल / जलतात् / जलताद् | जलतम् | जलत |
| उत्तम | जलानि | जलाव | जलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जलति · लिट्: जजाल · लुट्: जलिता · लृट्: जलिष्यति · लोट्: जलतात् · लङ्: अजलत् · विधिलिङ्: जलेत् · आशीर्लिङ्: जल्यात् · लुङ्: अजालीत् · लृङ्: अजलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जलन · ण्वुल्: जालकः · तृच्: जलिता · ण्यत्: जाल्यः · तव्य: जलितव्यः · अनीयर्: जलनीयः · क्त: जलितः · क्तवतु: जलितवान् · शतृ: जलन् · स्य-शतृ: जलिष्यन् · क्त्वा: जलित्वा · ल्यप्: प्रजल्य · तुमुन्: जलितुम् · णमुल्: जालम् · घञ्: जालः · क्तिन्: जल्ति · क्वसु: जेलिवान्
अर्थ: एक प्रकार का पक्षी
संस्कृत: आडिः · पर्याय: शरारि, आडि
व्युत्पत्ति: आ+अट्+इण्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आटिः | आटी | आटयः |
| द्वितीया | आटिम् | आटी | आटीः |
| तृतीया | आट्या | आटिभ्याम् | आटिभिः |
| चतुर्थी | आटये / आट्यै | आटिभ्याम् | आटिभ्यः |
| पञ्चमी | आटेः / आट्याः | आटिभ्याम् | आटिभ्यः |
| षष्ठी | आटेः / आट्याः | आट्योः | आटीनाम् |
| सप्तमी | आटौ / आट्याम् | आट्योः | आटिषु |
| सम्बोधन | हे आटे | हे आटी | हे आटयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
जल 📚 ➤ तीक्ष्ण होना, तेजस्वी होना, पैना होना
संस्कृत: घातने
आटी 📚 ➤ एक प्रकार का पक्षी
संस्कृत: आडिः · पर्याय: शरारि, आडि
न 📚 ➤ निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जल् 📚 | cl. 1. ˚लति (pf. जजाल, Pāṇ. viii, 4, 54, Sch.), ‘to be rich’ or ‘to co… | 🔵🟣 |
| आटि 📚 | एक चिड़िया का नाम । आड़ी । आटी । एक प्रकारी की मछली | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आटि |
आडि पक्षी (२.५.२७) — शरारि, आडि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| जलाटीन | जल + आटी | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड