॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ले जाना, हरण करना, चोरी करना
संस्कृत: हरणे
अंग्रेज़ी: to take way, to carry, to steal, to acquire
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लिट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जहार | जह्रतुः | जह्रुः |
| मध्यम | जहर्थ | जह्रथुः | जह्र |
| उत्तम | जहर / जहार | जह्रिव | जह्रिम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: हरति · लट् (आत्मने.): हरते · लिट्: जहार · लिट् (आत्मने.): जह्रे · लुट्: हर्ता · लुट् (आत्मने.): हर्ता · लृट्: हरिष्यति · लृट् (आत्मने.): हरिष्यते · लोट्: हरतात् · लोट् (आत्मने.): हरताम् · लङ्: अहरत् · लङ् (आत्मने.): अहरत · विधिलिङ्: हरेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): हरेत · आशीर्लिङ्: ह्रियात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): हृषीष्ट · लुङ्: अहार्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अहृत · लृङ्: अहरिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अहरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: हरण · ण्वुल्: हारकः · तृच्: हर्ता · ण्यत्: हार्यः · तव्य: हर्तव्यः · अनीयर्: हरणीयः · क्त: हृतः · क्तवतु: हृतवान् · शतृ: हरन् · स्य-शतृ: हरिष्यन् · शानच्: हरमाणः · क्त्वा: हृत्वा · ल्यप्: प्रहृत्य · तुमुन्: हर्तुम् · णमुल्: हारम् · घञ्: हारः · क्तिन्: हृति · क्वसु: जहृवान्
अर्थ: दरार, रिक्ति, फटन, छिद्र
संस्कृत: पर्याय: सधर्मिणी, पत्नी, पाणिगृहीती, द्वितीया, सहधर्मिणी
व्युत्पत्ति: दृ +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दारः | दारौ | दाराः |
| द्वितीया | दारम् | दारौ | दारान् |
| तृतीया | दारेण | दाराभ्याम् | दारैः |
| चतुर्थी | दाराय | दाराभ्याम् | दारेभ्यः |
| पञ्चमी | दारात् / दाराद् | दाराभ्याम् | दारेभ्यः |
| षष्ठी | दारस्य | दारयोः | दाराणाम् |
| सप्तमी | दारे | दारयोः | दारेषु |
| सम्बोधन | हे दार | हे दारौ | हे दाराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
जहर 📚 ➤ ले जाना, हरण करना, चोरी करना
संस्कृत: हरणे
दार 📚 ➤ दरार, रिक्ति, फटन, छिद्र
संस्कृत: पर्याय: सधर्मिणी, पत्नी, पाणिगृहीती, द्वितीया, सहधर्मिणी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ह् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें | |
| दार 📚 | पत्नी । भार्या । यौ॰—दारकर्म । दारग्रहण । दारपरिग्रह । विशेष— संस्कृत … | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| दार |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड