॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जीना
संस्कृत: प्राणधारणे
अंग्रेज़ी: to live,to revive,to live upon, to survive
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जीवतात् / जीवताद् / जीवतु | जीवताम् | जीवन्तु |
| मध्यम | जीव / जीवतात् / जीवताद् | जीवतम् | जीवत |
| उत्तम | जीवानि | जीवाव | जीवाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जीवति · लिट्: जिजीव · लुट्: जीविता · लृट्: जीविष्यति · लोट्: जीवतात् · लङ्: अजीवत् · विधिलिङ्: जीवेत् · आशीर्लिङ्: जीव्यात् · लुङ्: अजीवीत् · लृङ्: अजीविष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जीवन · ण्वुल्: जीवकः · तृच्: जीविता · ण्यत्: जीव्यः · तव्य: जीवितव्यः · अनीयर्: जीवनीयः · क्त: जीवितः · क्तवतु: जीवितवान् · शतृ: जीवन् · स्य-शतृ: जीविष्यन् · क्त्वा: जीवित्वा · ल्यप्: प्रजीव्य · तुमुन्: जीवितुम् · णमुल्: जीवम् · घञ्: जीवः · क्तिन्: ज्यूति · क्वसु: जिजीवान्
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: (fr. pronom. base अ), hereby, thus, indeed, RV.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
जीव 📚 ➤ जीना
संस्कृत: प्राणधारणे
अना 📚 ➤ (fr. pronom. base अ), hereby, thus, indeed, RV. (अंग्रेज़ी कोश)
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| जीव् 📚 | cl. 1. जीवति (ep. also Ā.; Subj. ˚वाति, RV. x, 85, 39; AV.; ˚वात्, RV… | 🔵🟣 |
| अना 📚 | ind. (fr. pronom. base अ), hereby, thus, indeed, RV | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| जीवाना | जीव + अना | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड