🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:25:26 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

जीव् (जीवँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0643
धात्वर्थ: प्राणधारणे — जीना (to live,to revive,to live upon, to survive)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजीवतिजीवतःजीवन्ति
मध्यमजीवसिजीवथःजीवथ
उत्तमजीवामिजीवावःजीवामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजीवतात् / जीवताद् / जीवतुजीवताम्जीवन्तु
मध्यमजीव / जीवतात् / जीवताद्जीवतम्जीवत
उत्तमजीवानिजीवावजीवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजीवत् / अजीवद्अजीवताम्अजीवन्
मध्यमअजीवःअजीवतम्अजीवत
उत्तमअजीवम्अजीवावअजीवाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजीवेत् / जीवेद्जीवेताम्जीवेयुः
मध्यमजीवेःजीवेतम्जीवेत
उत्तमजीवेयम्जीवेवजीवेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजीविष्यतिजीविष्यतःजीविष्यन्ति
मध्यमजीविष्यसिजीविष्यथःजीविष्यथ
उत्तमजीविष्यामिजीविष्यावःजीविष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजीविताजीवितारौजीवितारः
मध्यमजीवितासिजीवितास्थःजीवितास्थ
उत्तमजीवितास्मिजीवितास्वःजीवितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजिजीवजिजीवतुःजिजीवुः
मध्यमजिजीविथजिजीवथुःजिजीव
उत्तमजिजीवजिजीविवजिजीविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजीवीत् / अजीवीद्अजीविष्टाम्अजीविषुः
मध्यमअजीवीःअजीविष्टम्अजीविष्ट
उत्तमअजीविषम्अजीविष्वअजीविष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमजीव्यात् / जीव्याद्जीव्यास्ताम्जीव्यासुः
मध्यमजीव्याःजीव्यास्तम्जीव्यास्त
उत्तमजीव्यासम्जीव्यास्वजीव्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअजीविष्यत् / अजीविष्यद्अजीविष्यताम्अजीविष्यन्
मध्यमअजीविष्यःअजीविष्यतम्अजीविष्यत
उत्तमअजीविष्यम्अजीविष्यावअजीविष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें