॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: श्रद्धा करना, आश्रय देना, सहायता करना, शब्द करना, मार डालना, पीड़ा करना
संस्कृत: श्रद्धोपकरणयोः
अंग्रेज़ी: to believe, to have faith, to provide shelter, to help, to sound, to kill, to destroy, to hurt
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तनतात् / तनताद् / तनतु / तानयतात् / तानयताद् / तानयतु | तनताम् / तानयताम् | तनन्तु / तानयन्तु |
| मध्यम | तन / तनतात् / तनताद् / तानय / तानयतात् / तानयताद् | तनतम् / तानयतम् | तनत / तानयत |
| उत्तम | तनानि / तानयानि | तनाव / तानयाव | तनाम / तानयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तनति · लट् (आत्मने.): तानयते · लिट्: ततान · लिट् (आत्मने.): तानयाञ्चक्रे · लुट्: तनिता · लुट् (आत्मने.): तानयिता · लृट्: तनिष्यति · लृट् (आत्मने.): तानयिष्यते · लोट्: तनतात् · लोट् (आत्मने.): तानयताम् · लङ्: अतनत् · लङ् (आत्मने.): अतानयत · विधिलिङ्: तनेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): तानयेत · आशीर्लिङ्: तन्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): तानयिषीष्ट · लुङ्: अतनीत् · लुङ् (आत्मने.): अतीतनत · लृङ्: अतनिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अतानयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तनन · ण्वुल्: तानकः · तृच्: तनिता · यत्: तान्यः · ण्यत्: तान्यः · तव्य: तनितव्यः · अनीयर्: तननीयः · क्त: तान्तः · क्तवतु: तान्तवान् · शतृ: तनन् · स्य-शतृ: तनिष्यन् · शानच्: तानयमानः · क्त्वा: तान्त्वा · ल्यप्: प्रतन्य · तुमुन्: तनितुम् · णमुल्: तानम् · घञ्: तानः · क्तिन्: तान्ति · क्वसु: तेनिवान्
अर्थ: बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
अंग्रेज़ी: to tie
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | नहा | नहे | नहाः |
| द्वितीया | नहाम् | नहे | नहाः |
| तृतीया | नहया | नहाभ्याम् | नहाभिः |
| चतुर्थी | नहायै | नहाभ्याम् | नहाभ्यः |
| पञ्चमी | नहायाः | नहाभ्याम् | नहाभ्यः |
| षष्ठी | नहायाः | नहयोः | नहानाम् |
| सप्तमी | नहायाम् | नहयोः | नहासु |
| सम्बोधन | हे नहे | हे नहे | हे नहाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नह्यति | नह्यतः | नह्यन्ति |
| मध्यम | नह्यसि | नह्यथः | नह्यथ |
| उत्तम | नह्यामि | नह्यावः | नह्यामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नह्यति · लट् (आत्मने.): नह्यते · लिट्: ननाह · लिट् (आत्मने.): नेहे · लुट्: नद्धा · लुट् (आत्मने.): नद्धा · लृट्: नत्स्यति · लृट् (आत्मने.): नत्स्यते · लोट्: नह्यतात् · लोट् (आत्मने.): नह्यताम् · लङ्: अनह्यत् · लङ् (आत्मने.): अनह्यत · विधिलिङ्: नह्येत् · विधिलिङ् (आत्मने.): नह्येत · आशीर्लिङ्: नह्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): नत्सीष्ट · लुङ्: अनात्सीत् · लुङ् (आत्मने.): अनद्ध · लृङ्: अनत्स्यत् · लृङ् (आत्मने.): अनत्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नहन · ण्वुल्: नाहकः · तृच्: नद्धा · ण्यत्: नाह्यः · तव्य: नद्धव्यः · अनीयर्: नहनीयः · क्त: नद्धः · क्तवतु: नद्धवान् · शतृ: नह्यन् · स्य-शतृ: नत्स्यन् · शानच्: नह्यमानः · क्त्वा: नद्ध्वा · ल्यप्: प्रणह्य · तुमुन्: नद्धुम् · णमुल्: नाहम् · घञ्: नाहः · क्तिन्: नद्धि · क्वसु: नेहिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| तनत | तन् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: तनता (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन · तद्धित: तन + तल् (भाववाचक) |
| नहा | नहा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: नह् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: नहा (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: नह् + अच् | नहा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: नह् + अच् |
तनत 📚 ➤ श्रद्धा करना, आश्रय देना, सहायता करना, शब्द करना, मार डालना, पीड़ा करना
संस्कृत: श्रद्धोपकरणयोः
नहा 📚 ➤ बांधना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तन् 📚 | in comp. for तद् | 🔵🟣 |
| नहा 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड