🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:44 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

नह् (णहँ)

दिवादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 04.0062
धात्वर्थ: बन्धने — बांधना (to tie)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनह्यतिनह्यतःनह्यन्ति
मध्यमनह्यसिनह्यथःनह्यथ
उत्तमनह्यामिनह्यावःनह्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनह्यतात् / नह्यताद् / नह्यतुनह्यताम्नह्यन्तु
मध्यमनह्य / नह्यतात् / नह्यताद्नह्यतम्नह्यत
उत्तमनह्यानिनह्यावनह्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनह्यत् / अनह्यद्अनह्यताम्अनह्यन्
मध्यमअनह्यःअनह्यतम्अनह्यत
उत्तमअनह्यम्अनह्यावअनह्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनह्येत् / नह्येद्नह्येताम्नह्येयुः
मध्यमनह्येःनह्येतम्नह्येत
उत्तमनह्येयम्नह्येवनह्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनत्स्यतिनत्स्यतःनत्स्यन्ति
मध्यमनत्स्यसिनत्स्यथःनत्स्यथ
उत्तमनत्स्यामिनत्स्यावःनत्स्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनद्धानद्धारौनद्धारः
मध्यमनद्धासिनद्धास्थःनद्धास्थ
उत्तमनद्धास्मिनद्धास्वःनद्धास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमननाहनेहतुःनेहुः
मध्यमननद्ध / नेहिथनेहथुःनेह
उत्तमननह / ननाहनेहिवनेहिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनात्सीत् / अनात्सीद्अनाद्धाम्अनात्सुः
मध्यमअनात्सीःअनाद्धम्अनाद्ध
उत्तमअनात्सम्अनात्स्वअनात्स्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनह्यात् / नह्याद्नह्यास्ताम्नह्यासुः
मध्यमनह्याःनह्यास्तम्नह्यास्त
उत्तमनह्यासम्नह्यास्वनह्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनत्स्यत् / अनत्स्यद्अनत्स्यताम्अनत्स्यन्
मध्यमअनत्स्यःअनत्स्यतम्अनत्स्यत
उत्तमअनत्स्यम्अनत्स्यावअनत्स्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें