॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: लज्जा करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: लज्जायाम्
अंग्रेज़ी: to be ashamed, to be abashed,to be embarrassed, to shy
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | त्रपितः | त्रपितौ | त्रपिताः |
| द्वितीया | त्रपितम् | त्रपितौ | त्रपितान् |
| तृतीया | त्रपितेन | त्रपिताभ्याम् | त्रपितैः |
| चतुर्थी | त्रपिताय | त्रपिताभ्याम् | त्रपितेभ्यः |
| पञ्चमी | त्रपितात् / त्रपिताद् | त्रपिताभ्याम् | त्रपितेभ्यः |
| षष्ठी | त्रपितस्य | त्रपितयोः | त्रपितानाम् |
| सप्तमी | त्रपिते | त्रपितयोः | त्रपितेषु |
| सम्बोधन | हे त्रपित | हे त्रपितौ | हे त्रपिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | त्रपते | त्रपेते | त्रपन्ते |
| मध्यम | त्रपसे | त्रपेथे | त्रपध्वे |
| उत्तम | त्रपे | त्रपावहे | त्रपामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): त्रपते · लिट् (आत्मने.): त्रेपे · लुट् (आत्मने.): त्रपिता · लृट् (आत्मने.): त्रपिष्यते · लोट् (आत्मने.): त्रपताम् · लङ् (आत्मने.): अत्रपत · विधिलिङ् (आत्मने.): त्रपेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): त्रपिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अत्रपिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अत्रपिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: त्रपण · ण्वुल्: त्रापकः · तृच्: त्रप्ता · ण्यत्: त्राप्यः · तव्य: त्रप्तव्यः · अनीयर्: त्रपणीयः · क्त: त्रप्तः · क्तवतु: त्रप्तवान् · शानच्: त्रपमाणः · क्त्वा: त्रप्त्वा · ल्यप्: प्रत्रप्य · तुमुन्: त्रप्तुम् · णमुल्: त्रापम् · घञ्: त्रापः · क्तिन्: त्रप्ति · क्वसु: त्रेपिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| त्रपित | त्रपित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: त्रप् + णिच्+क्त 📚 अन्य सम्भावना: त्रपित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: त्रप् + णिच्+क्त |
त्रपित 📚 ➤ लज्जा करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: लज्जायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| त्रपित 📚 | पु वि॰ दे॰ 'तृप्ति' | 🟠🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड