२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
त्रप् (त्रपूँष्)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0434
धात्वर्थ: लज्जायाम् — लज्जा करना (to be ashamed, to be abashed,to be embarrassed, to shy)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रपते त्रपेते त्रपन्ते मध्यम त्रपसे त्रपेथे त्रपध्वे उत्तम त्रपे त्रपावहे त्रपामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रपताम् त्रपेताम् त्रपन्ताम् मध्यम त्रपस्व त्रपेथाम् त्रपध्वम् उत्तम त्रपै त्रपावहै त्रपामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रपत अत्रपेताम् अत्रपन्त मध्यम अत्रपथाः अत्रपेथाम् अत्रपध्वम् उत्तम अत्रपे अत्रपावहि अत्रपामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रपेत त्रपेयाताम् त्रपेरन् मध्यम त्रपेथाः त्रपेयाथाम् त्रपेध्वम् उत्तम त्रपेय त्रपेवहि त्रपेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रपिष्यते / त्रप्स्यते त्रपिष्येते / त्रप्स्येते त्रपिष्यन्ते / त्रप्स्यन्ते मध्यम त्रपिष्यसे / त्रप्स्यसे त्रपिष्येथे / त्रप्स्येथे त्रपिष्यध्वे / त्रप्स्यध्वे उत्तम त्रपिष्ये / त्रप्स्ये त्रपिष्यावहे / त्रप्स्यावहे त्रपिष्यामहे / त्रप्स्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रपिता / त्रप्ता त्रपितारौ / त्रप्तारौ त्रपितारः / त्रप्तारः मध्यम त्रपितासे / त्रप्तासे त्रपितासाथे / त्रप्तासाथे त्रपिताध्वे / त्रप्ताध्वे उत्तम त्रपिताहे / त्रप्ताहे त्रपितास्वहे / त्रप्तास्वहे त्रपितास्महे / त्रप्तास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रेपे त्रेपाते त्रेपिरे मध्यम त्रेपिषे / त्रेप्से त्रेपाथे त्रेपिध्वे / त्रेब्ध्वे उत्तम त्रेपे त्रेपिवहे / त्रेप्वहे त्रेपिमहे / त्रेप्महे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रपिष्ट / अत्रप्त अत्रपिषाताम् / अत्रप्साताम् अत्रपिषत / अत्रप्सत मध्यम अत्रपिष्ठाः / अत्रप्थाः अत्रपिषाथाम् / अत्रप्साथाम् अत्रपिध्वम् / अत्रब्ध्वम् उत्तम अत्रपिषि / अत्रप्सि अत्रपिष्वहि / अत्रप्स्वहि अत्रपिष्महि / अत्रप्स्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रपिषीष्ट / त्रप्सीष्ट त्रपिषीयास्ताम् / त्रप्सीयास्ताम् त्रपिषीरन् / त्रप्सीरन् मध्यम त्रपिषीष्ठाः / त्रप्सीष्ठाः त्रपिषीयास्थाम् / त्रप्सीयास्थाम् त्रपिषीध्वम् / त्रप्सीध्वम् उत्तम त्रपिषीय / त्रप्सीय त्रपिषीवहि / त्रप्सीवहि त्रपिषीमहि / त्रप्सीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रपिष्यत / अत्रप्स्यत अत्रपिष्येताम् / अत्रप्स्येताम् अत्रपिष्यन्त / अत्रप्स्यन्त मध्यम अत्रपिष्यथाः / अत्रप्स्यथाः अत्रपिष्येथाम् / अत्रप्स्येथाम् अत्रपिष्यध्वम् / अत्रप्स्यध्वम् उत्तम अत्रपिष्ये / अत्रप्स्ये अत्रपिष्यावहि / अत्रप्स्यावहि अत्रपिष्यामहि / अत्रप्स्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रप्यते त्रप्येते त्रप्यन्ते मध्यम त्रप्यसे त्रप्येथे त्रप्यध्वे उत्तम त्रप्ये त्रप्यावहे त्रप्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रप्यताम् त्रप्येताम् त्रप्यन्ताम् मध्यम त्रप्यस्व त्रप्येथाम् त्रप्यध्वम् उत्तम त्रप्यै त्रप्यावहै त्रप्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अत्रप्यत अत्रप्येताम् अत्रप्यन्त मध्यम अत्रप्यथाः अत्रप्येथाम् अत्रप्यध्वम् उत्तम अत्रप्ये अत्रप्यावहि अत्रप्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रप्येत त्रप्येयाताम् त्रप्येरन् मध्यम त्रप्येथाः त्रप्येयाथाम् त्रप्येध्वम् उत्तम त्रप्येय त्रप्येवहि त्रप्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम त्रपिष्यते / त्रप्स्यते त्रपिष्येते / त्रप्स्येते त्रपिष्यन्ते / त्रप्स्यन्ते मध्यम त्रपिष्यसे / त्रप्स्यसे त्रपिष्येथे / त्रप्स्येथे त्रपिष्यध्वे / त्रप्स्यध्वे उत्तम त्रपिष्ये / त्रप्स्ये त्रपिष्यावहे / त्रप्स्यावहे त्रपिष्यामहे / त्रप्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त त्रपण — — त्रपणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त त्रापक त्रापकः त्रापिका त्रापकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त त्रप्तृ त्रप्ता त्रप्त्री त्रप्तृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त त्राप्य त्राप्यः त्राप्या त्राप्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) त्रप्तव्य त्रप्तव्यः त्रप्तव्या त्रप्तव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त त्रपणीय त्रपणीयः त्रपणीया त्रपणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) त्रप्त त्रप्तः त्रप्ता त्रप्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) त्रप्तवत् त्रप्तवान् त्रप्तवती त्रप्तवत् / त्रप्तवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) त्रपमाण त्रपमाणः त्रपमाणा त्रपमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) त्रप्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रत्रप्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) त्रप्तुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय त्रापम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त त्राप त्रापः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त त्रप्ति — त्रप्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त त्रेपिवस् त्रेपिवान् त्रेपुषी त्रेपिवत् / त्रेपिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।