॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पर जाना, तैरना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: प्लवनतरणयोः
अंग्रेज़ी: to cross, to float, to swim
व्युत्पत्ति: तृ+अप् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तरः | तरौ | तराः |
| द्वितीया | तरम् | तरौ | तरान् |
| तृतीया | तरेण | तराभ्याम् | तरैः |
| चतुर्थी | तराय | तराभ्याम् | तरेभ्यः |
| पञ्चमी | तरात् / तराद् | तराभ्याम् | तरेभ्यः |
| षष्ठी | तरस्य | तरयोः | तराणाम् |
| सप्तमी | तरे | तरयोः | तरेषु |
| सम्बोधन | हे तर | हे तरौ | हे तराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तरति | तरतः | तरन्ति |
| मध्यम | तरसि | तरथः | तरथ |
| उत्तम | तरामि | तरावः | तरामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तरति · लिट्: ततार · लुट्: तरिता · लृट्: तरिष्यति · लोट्: तरतात् · लङ्: अतरत् · विधिलिङ्: तरेत् · आशीर्लिङ्: तीर्यात् · लुङ्: अतारीत् · लृङ्: अतरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तरण · ण्वुल्: तारकः · तृच्: तरीता · ण्यत्: तार्यः · तव्य: तरीतव्यः · अनीयर्: तरणीयः · क्त: तीर्णः · क्तवतु: तीर्णवान् · शतृ: तरन् · स्य-शतृ: तरीष्यन् · क्त्वा: तीर्त्वा · ल्यप्: प्रतीर्य · तुमुन्: तरीतुम् · णमुल्: तारम् · क्तिन्: तीर्णि · क्वसु: तितीर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दस-उतराः | समास: दस + तर तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: तर (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: उत् + तॄ + अप् 📚 अन्य सम्भावना: तर (पुं.) — सम्बोधन, बहुवचन · कृदन्त: उत् + तॄ + अप् |
दसउतराः 📚दस 📚तर ➤ दस + तर (पर जाना, तैरना (भाववाचक कृदन्त))
संस्कृत: प्लवनतरणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दस 📚 | शिक्षा । नसीहत । उपदेश | 🟠🔵🟢🟤 |
| तर 📚 | भीगा हुआ । आर्द्र । गीला । जैसे, पानी से तर करना, तेल से तर करना । यौ॰… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| दस |
वस्त्र के स्रोत (२.६.१११) — छाल, फल, कीड़े, रोएँ |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| दसोतरा | दस + उतराः | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड