॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: काटना, कतराना (वर्तमानकालिक कृदन्त)
संस्कृत: लवने
अंग्रेज़ी: to cut
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | दाना | दाने | दानाः |
| द्वितीया | दानाम् | दाने | दानाः |
| तृतीया | दानया | दानाभ्याम् | दानाभिः |
| चतुर्थी | दानायै | दानाभ्याम् | दानाभ्यः |
| पञ्चमी | दानायाः | दानाभ्याम् | दानाभ्यः |
| षष्ठी | दानायाः | दानयोः | दानानाम् |
| सप्तमी | दानायाम् | दानयोः | दानासु |
| सम्बोधन | हे दाने | हे दाने | हे दानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दाति | दातः | दान्ति |
| मध्यम | दासि | दाथः | दाथ |
| उत्तम | दामि | दावः | दामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दाति · लिट्: ददौ · लुट्: दाता · लृट्: दास्यति · लोट्: दातात् · लङ्: अदात् · विधिलिङ्: दायात् · आशीर्लिङ्: दायात् · लुङ्: अदासीत् · लृङ्: अदास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: दान · ण्वुल्: दायकः · तृच्: दाता · यत्: देयः · तव्य: दातव्यः · अनीयर्: दानीयः · क्त: दातः · क्तवतु: दातवान् · शतृ: दान् · स्य-शतृ: दास्यन् · क्त्वा: दात्वा · ल्यप्: प्रदाय · तुमुन्: दातुम् · णमुल्: दायम् · घञ्: दायः · क्तिन्: दाति · क्वसु: ददिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| दाना | दाना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: दा + चानश् 📚 अन्य सम्भावना: दाना (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: दा + चानश् | दाना (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: दा + चानश् |
दाना 📚 ➤ काटना, कतराना (वर्तमानकालिक कृदन्त)
संस्कृत: लवने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| दाना 📚 | अनाज का एक बीज । अन्न का एक कण । कन । यौ॰— दाना दुनका = अन्न के दो चार… | 🟠 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड