॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सोना, नींद लेना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: स्वप्ने
अंग्रेज़ी: to sleep
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | द्राः | द्रौ | द्राः |
| द्वितीया | द्राम् | द्रौ | द्रः |
| तृतीया | द्रा | द्राभ्याम् | द्राभिः |
| चतुर्थी | द्रे | द्राभ्याम् | द्राभ्यः |
| पञ्चमी | द्रः | द्राभ्याम् | द्राभ्यः |
| षष्ठी | द्रः | द्रोः | द्राम् |
| सप्तमी | द्रि | द्रोः | द्रासु |
| सम्बोधन | हे द्राः | हे द्रौ | हे द्राः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | द्रायति | द्रायतः | द्रायन्ति |
| मध्यम | द्रायसि | द्रायथः | द्रायथ |
| उत्तम | द्रायामि | द्रायावः | द्रायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: द्रायति · लिट्: दद्रौ · लुट्: द्राता · लृट्: द्रास्यति · लोट्: द्रायतात् · लङ्: अद्रायत् · विधिलिङ्: द्रायेत् · आशीर्लिङ्: द्रायात् · लुङ्: अद्रासीत् · लृङ्: अद्रास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: द्राण · ण्वुल्: द्रायकः · तृच्: द्राता · यत्: द्रेयः · तव्य: द्रातव्यः · अनीयर्: द्राणीयः · क्त: द्राणः · क्तवतु: द्राणवान् · शतृ: द्रायन् · स्य-शतृ: द्रास्यन् · क्त्वा: द्रात्वा · ल्यप्: प्रद्राय · तुमुन्: द्रातुम् · णमुल्: द्रायम् · घञ्: द्रायः · क्तिन्: द्राति · क्वसु: दद्रिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| द्रः | द्रा (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: द्रै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: द्रा (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: द्रै + अच् | द्रा (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: द्रै + अच् |
द्रः 📚 ➤ सोना, नींद लेना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: स्वप्ने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| द्रा 📚 | See द्रै | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड