🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:18:07 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

द्रै (द्रै)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1054
धात्वर्थ: स्वप्ने — सोना, नींद लेना (to sleep)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्रायतिद्रायतःद्रायन्ति
मध्यमद्रायसिद्रायथःद्रायथ
उत्तमद्रायामिद्रायावःद्रायामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्रायतात् / द्रायताद् / द्रायतुद्रायताम्द्रायन्तु
मध्यमद्राय / द्रायतात् / द्रायताद्द्रायतम्द्रायत
उत्तमद्रायाणिद्रायावद्रायाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्रायत् / अद्रायद्अद्रायताम्अद्रायन्
मध्यमअद्रायःअद्रायतम्अद्रायत
उत्तमअद्रायम्अद्रायावअद्रायाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्रायेत् / द्रायेद्द्रायेताम्द्रायेयुः
मध्यमद्रायेःद्रायेतम्द्रायेत
उत्तमद्रायेयम्द्रायेवद्रायेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्रास्यतिद्रास्यतःद्रास्यन्ति
मध्यमद्रास्यसिद्रास्यथःद्रास्यथ
उत्तमद्रास्यामिद्रास्यावःद्रास्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्राताद्रातारौद्रातारः
मध्यमद्रातासिद्रातास्थःद्रातास्थ
उत्तमद्रातास्मिद्रातास्वःद्रातास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमदद्रौदद्रतुःदद्रुः
मध्यमदद्राथ / दद्रिथदद्रथुःदद्र
उत्तमदद्रौदद्रिवदद्रिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्रासीत् / अद्रासीद्अद्रासिष्टाम्अद्रासिषुः
मध्यमअद्रासीःअद्रासिष्टम्अद्रासिष्ट
उत्तमअद्रासिषम्अद्रासिष्वअद्रासिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमद्रायात् / द्रायाद् / द्रेयात् / द्रेयाद्द्रायास्ताम् / द्रेयास्ताम्द्रायासुः / द्रेयासुः
मध्यमद्रायाः / द्रेयाःद्रायास्तम् / द्रेयास्तम्द्रायास्त / द्रेयास्त
उत्तमद्रायासम् / द्रेयासम्द्रायास्व / द्रेयास्वद्रायास्म / द्रेयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअद्रास्यत् / अद्रास्यद्अद्रास्यताम्अद्रास्यन्
मध्यमअद्रास्यःअद्रास्यतम्अद्रास्यत
उत्तमअद्रास्यम्अद्रास्यावअद्रास्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें