॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उत्पादन करना, पैदा करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: धान्ये · पर्याय: व्रीहि, स्तम्बकरि
अंग्रेज़ी: to bear fruit,to produce crops
व्युत्पत्ति: धान +
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | धान्यः | धान्यौ | धान्याः |
| द्वितीया | धान्यम् | धान्यौ | धान्यान् |
| तृतीया | धान्येन | धान्याभ्याम् | धान्यैः |
| चतुर्थी | धान्याय | धान्याभ्याम् | धान्येभ्यः |
| पञ्चमी | धान्यात् / धान्याद् | धान्याभ्याम् | धान्येभ्यः |
| षष्ठी | धान्यस्य | धान्ययोः | धान्यानाम् |
| सप्तमी | धान्ये | धान्ययोः | धान्येषु |
| सम्बोधन | हे धान्य | हे धान्यौ | हे धान्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | दधन्ति | दधन्तः | दधनति |
| मध्यम | दधंसि | दधन्थः | दधन्थ |
| उत्तम | दधन्मि | दधन्वः | दधन्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: दधन्ति · लिट्: दधान · लुट्: धनिता · लृट्: धनिष्यति · लोट्: दधन्तात् · लङ्: अदधन् · विधिलिङ्: दधन्यात् · आशीर्लिङ्: धन्यात् · लुङ्: अधनीत् · लृङ्: अधनिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: धनन · ण्वुल्: धानकः · तृच्: धनिता · ण्यत्: धान्यः · तव्य: धनितव्यः · अनीयर्: धननीयः · क्त: धनितः · क्तवतु: धनितवान् · शतृ: दधनत्/दधनद् · स्य-शतृ: धनिष्यन् · क्त्वा: धनित्वा · ल्यप्: प्रधन्य · तुमुन्: धनितुम् · णमुल्: धानम् · घञ्: धानः · क्तिन्: धान्ति · क्वसु: दधन्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| धान्यः | धान्य (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: धन् + ण्यत् 📚 अन्य सम्भावना: धानी (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन | धानी (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन |
धान्यः 📚 ➤ उत्पादन करना, पैदा करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: धान्ये · पर्याय: व्रीहि, स्तम्बकरि
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| धान्य 📚 | चार तिल का एक परिमाण या तौल | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| धान्य |
अनाज (२.९.२२) — व्रीहि, स्तम्बकरि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड