॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: कम्पने · पर्याय: त्यक्त, हीन, विधुत, समुज्झित, उत्सृष्ट
अंग्रेज़ी: shaken, stirred, agitated, RV. &c. &c. (said of the Soma= ‘rinsed’ SV. धौत)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | धूतः | धूतौ | धूताः |
| द्वितीया | धूतम् | धूतौ | धूतान् |
| तृतीया | धूतेन | धूताभ्याम् | धूतैः |
| चतुर्थी | धूताय | धूताभ्याम् | धूतेभ्यः |
| पञ्चमी | धूतात् / धूताद् | धूताभ्याम् | धूतेभ्यः |
| षष्ठी | धूतस्य | धूतयोः | धूतानाम् |
| सप्तमी | धूते | धूतयोः | धूतेषु |
| सम्बोधन | हे धूत | हे धूतौ | हे धूताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | धूनोति | धूनुतः | धून्वन्ति |
| मध्यम | धूनोषि | धूनुथः | धूनुथ |
| उत्तम | धूनोमि | धूनुवः / धून्वः | धूनुमः / धून्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: धूनोति · लट् (आत्मने.): धूनुते · लिट्: दुधाव · लिट् (आत्मने.): दुधुवे · लुट्: धविता · लुट् (आत्मने.): धविता · लृट्: धविष्यति · लृट् (आत्मने.): धविष्यते · लोट्: धूनुतात् · लोट् (आत्मने.): धूनुताम् · लङ्: अधूनोत् · लङ् (आत्मने.): अधूनुत · विधिलिङ्: धूनुयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): धून्वीत · आशीर्लिङ्: धूयात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): धविषीष्ट · लुङ्: अधावीत् · लुङ् (आत्मने.): अधविष्ट · लृङ्: अधविष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अधविष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: धवन · ण्वुल्: धावकः · तृच्: धोता · यत्: धव्यः · ण्यत्: धाव्यः · तव्य: धोतव्यः · अनीयर्: धवनीयः · क्त: धूतः · क्तवतु: धूतवान् · शतृ: धून्वन् · स्य-शतृ: धोष्यन् · शानच्: धून्वानः · क्त्वा: धूत्वा · ल्यप्: प्रधूय · तुमुन्: धोतुम् · णमुल्: धावम् · क्तिन्: धूति · क्वसु: दुधूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| धूत | धूत (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: धू + क्त 📚 अन्य सम्भावना: धूत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: धू + क्त |
धूत 📚 ➤ (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: कम्पने · पर्याय: त्यक्त, हीन, विधुत, समुज्झित, उत्सृष्ट
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| धूत 📚 | कंपित । कँपता हुआ । थरथराता हुआ । डग- मगाता हुआ । हिलता हुआ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| धूत |
छोड़ा हुआ (३.१.१०६) — त्यक्त, हीन, विधुत, समुज्झित, उत्सृष्ट |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड