॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पैना किया हुआ, शान पर तेज किया हुआ
संस्कृत: समाधौ · पर्याय: क्ष्णुत, शात, तेजित
अंग्रेज़ी: to meditate upon, to think calmly
व्युत्पत्ति: नि+शो+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | निशितः | निशितौ | निशिताः |
| द्वितीया | निशितम् | निशितौ | निशितान् |
| तृतीया | निशितेन | निशिताभ्याम् | निशितैः |
| चतुर्थी | निशिताय | निशिताभ्याम् | निशितेभ्यः |
| पञ्चमी | निशितात् / निशिताद् | निशिताभ्याम् | निशितेभ्यः |
| षष्ठी | निशितस्य | निशितयोः | निशितानाम् |
| सप्तमी | निशिते | निशितयोः | निशितेषु |
| सम्बोधन | हे निशित | हे निशितौ | हे निशिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | नेशति | नेशतः | नेशन्ति |
| मध्यम | नेशसि | नेशथः | नेशथ |
| उत्तम | नेशामि | नेशावः | नेशामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नेशति · लिट्: निनेश · लुट्: नेशिता · लृट्: नेशिष्यति · लोट्: नेशतात् · लङ्: अनेशत् · विधिलिङ्: नेशेत् · आशीर्लिङ्: निश्यात् · लुङ्: अनेशीत् · लृङ्: अनेशिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नेशन · ण्वुल्: नेशकः · तृच्: नेशिता · ण्यत्: नेश्यः · तव्य: नेशितव्यः · अनीयर्: नेशनीयः · क्त: निशितः · क्तवतु: निशितवान् · शतृ: नेशन् · स्य-शतृ: नेशिष्यन् · क्त्वा: निशित्वा · ल्यप्: प्रणिश्य · तुमुन्: नेशितुम् · णमुल्: नेशम् · घञ्: नेशः · क्तिन्: निष्टि · क्वसु: निनिश्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| निशित | निशित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: निश् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: निशित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: निश् + क्त | शित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: नि + शो + क्त |
निशित 📚 ➤ पैना किया हुआ, शान पर तेज किया हुआ
संस्कृत: समाधौ · पर्याय: क्ष्णुत, शात, तेजित
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| निशित 📚 | लोहा | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| निशित |
धार लगाया हुआ (३.१.९०) — क्ष्णुत, शात, तेजित |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड