🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:28:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

निश् (णिशँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0823
धात्वर्थ: समाधौ — समाधौ (to meditate upon, to think calmly)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेशतिनेशतःनेशन्ति
मध्यमनेशसिनेशथःनेशथ
उत्तमनेशामिनेशावःनेशामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेशतात् / नेशताद् / नेशतुनेशताम्नेशन्तु
मध्यमनेश / नेशतात् / नेशताद्नेशतम्नेशत
उत्तमनेशानिनेशावनेशाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनेशत् / अनेशद्अनेशताम्अनेशन्
मध्यमअनेशःअनेशतम्अनेशत
उत्तमअनेशम्अनेशावअनेशाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेशेत् / नेशेद्नेशेताम्नेशेयुः
मध्यमनेशेःनेशेतम्नेशेत
उत्तमनेशेयम्नेशेवनेशेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेशिष्यतिनेशिष्यतःनेशिष्यन्ति
मध्यमनेशिष्यसिनेशिष्यथःनेशिष्यथ
उत्तमनेशिष्यामिनेशिष्यावःनेशिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेशितानेशितारौनेशितारः
मध्यमनेशितासिनेशितास्थःनेशितास्थ
उत्तमनेशितास्मिनेशितास्वःनेशितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनिनेशनिनिशतुःनिनिशुः
मध्यमनिनेशिथनिनिशथुःनिनिश
उत्तमनिनेशनिनिशिवनिनिशिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनेशीत् / अनेशीद्अनेशिष्टाम्अनेशिषुः
मध्यमअनेशीःअनेशिष्टम्अनेशिष्ट
उत्तमअनेशिषम्अनेशिष्वअनेशिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनिश्यात् / निश्याद्निश्यास्ताम्निश्यासुः
मध्यमनिश्याःनिश्यास्तम्निश्यास्त
उत्तमनिश्यासम्निश्यास्वनिश्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनेशिष्यत् / अनेशिष्यद्अनेशिष्यताम्अनेशिष्यन्
मध्यमअनेशिष्यःअनेशिष्यतम्अनेशिष्यत
उत्तमअनेशिष्यम्अनेशिष्यावअनेशिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें