॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: एक प्रसिद्ध सरोवर का नाम जो आजकल पेन्नसिर कहलाता है। इसके निकट ही ऋष्यमूक पर्वत विद्यमान है। इस नाम की नदी सरोवर से निकली है; विशेषकर इसका उतरीभाग चन्द्रदुर्ग के मध्यवर्ती शिलासरोवर से निकला है।यही संभवतः मूल पंपा था, और चन्द्रदुर्ग ही ऋष्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पंपा | पंपे | पंपाः |
| द्वितीया | पंपाम् | पंपे | पंपाः |
| तृतीया | पंपया | पंपाभ्याम् | पंपाभिः |
| चतुर्थी | पंपायै | पंपाभ्याम् | पंपाभ्यः |
| पञ्चमी | पंपायाः | पंपाभ्याम् | पंपाभ्यः |
| षष्ठी | पंपायाः | पंपयोः | पंपानाम् |
| सप्तमी | पंपायाम् | पंपयोः | पंपासु |
| सम्बोधन | हे पंपे | हे पंपे | हे पंपाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना, सरकना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go,to move,to approach,to slip
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | धावतात् / धावताद् / धावतु / सरतात् / सरताद् / सरतु | धावताम् / सरताम् | धावन्तु / सरन्तु |
| मध्यम | धाव / धावतात् / धावताद् / सर / सरतात् / सरताद् | धावतम् / सरतम् | धावत / सरत |
| उत्तम | धावानि / सराणि | धावाव / सराव | धावाम / सराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: धावति · लिट्: ससार · लुट्: सर्ता · लृट्: सरिष्यति · लोट्: धावतात् · लङ्: अधावत् · विधिलिङ्: धावेत् · आशीर्लिङ्: स्रियात् · लुङ्: असार्षीत् · लृङ्: असरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सरण · ण्वुल्: सारकः · तृच्: सर्ता · ण्यत्: सार्यः · तव्य: सर्तव्यः · अनीयर्: सरणीयः · क्त: सृतः · क्तवतु: सृतवान् · शतृ: सरन् · स्य-शतृ: सरिष्यन् · क्त्वा: सृत्वा · ल्यप्: प्रसृत्य · तुमुन्: सर्तुम् · णमुल्: सारम् · घञ्: सारः · क्तिन्: सृति · क्वसु: ससृवान्
पंपा 📚 ➤ एक प्रसिद्ध सरोवर का नाम जो आजकल पेन्नसिर कहलाता है। इसके निकट ही ऋष्यमूक पर्वत विद्यमान है। इस नाम की नदी सरोवर से निकली है; विशेषकर इसका उतरीभाग चन्द्रदुर्ग के मध्यवर्ती शिलासरोवर से निकला है।यही संभवतः मूल पंपा था, …
आसर 📚 ➤ जाना, सरकना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पंपा 📚 | दक्षिण देश की एक नदी और उसी से लगा हुआ एक ताल और नगर जिनका उल्लेख राया… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| स् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| पंपासर | पंपा + आसर | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड