॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: क्रान्ति, पतन, निःश्वास
संस्कृत: क्रमोल्लङ्घनम्, अतिक्रमः · पर्याय: अतिपात, उपात्यय
व्युत्पत्ति: परि + इ + अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पर्ययः | पर्ययौ | पर्ययाः |
| द्वितीया | पर्ययम् | पर्ययौ | पर्ययान् |
| तृतीया | पर्ययेण | पर्ययाभ्याम् | पर्ययैः |
| चतुर्थी | पर्ययाय | पर्ययाभ्याम् | पर्ययेभ्यः |
| पञ्चमी | पर्ययात् / पर्ययाद् | पर्ययाभ्याम् | पर्ययेभ्यः |
| षष्ठी | पर्ययस्य | पर्यययोः | पर्ययाणाम् |
| सप्तमी | पर्यये | पर्यययोः | पर्ययेषु |
| सम्बोधन | हे पर्यय | हे पर्ययौ | हे पर्ययाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पर्ययः | पर्यय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: परि + अय् + अच् |
पर्ययः 📚 ➤ क्रान्ति, पतन, निःश्वास
संस्कृत: क्रमोल्लङ्घनम्, अतिक्रमः · पर्याय: अतिपात, उपात्यय
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पर्यय 📚 | शास्त्र अथवा लोकाचारविहित । किसी नियम या क्रम का उल्लंघन । विपर्यय । ग… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पर्यय |
उल्लंघन (३.२.३३) — अतिक्रम, अतिपात, उपात्यय क्रम का उल्लंघन (२.७.४१) — अतिपात, उपात्यय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड