॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बढ़ना, वृद्धि होना, बढ़ाना, वृद्धि करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अभिवर्धने
अंग्रेज़ी: to grow, to prosper
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पुंसयति | पुंसयतः | पुंसयन्ति |
| मध्यम | पुंसयसि | पुंसयथः | पुंसयथ |
| उत्तम | पुंसयामि | पुंसयावः | पुंसयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पुंसयति · लट् (आत्मने.): पुंसयते · लिट्: पुंसयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): पुंसयाञ्चक्रे · लुट्: पुंसयिता · लुट् (आत्मने.): पुंसयिता · लृट्: पुंसयिष्यति · लृट् (आत्मने.): पुंसयिष्यते · लोट्: पुंसयतात् · लोट् (आत्मने.): पुंसयताम् · लङ्: अपुंसयत् · लङ् (आत्मने.): अपुंसयत · विधिलिङ्: पुंसयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पुंसयेत · आशीर्लिङ्: पुंस्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पुंसयिषीष्ट · लुङ्: अपुपुंसत् · लुङ् (आत्मने.): अपुपुंसत · लृङ्: अपुंसयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपुंसयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पुंसन · ण्वुल्: पुंसकः · तृच्: पुंसयिता · यत्: पुंस्यः · तव्य: पुंसयितव्यः · अनीयर्: पुंसनीयः · क्त: पुंसितः · क्तवतु: पुंसितवान् · शतृ: पुंसयन् · स्य-शतृ: पुंसयिष्यन् · शानच्: पुंसयमानः · क्त्वा: पुंसयित्वा · ल्यप्: प्रपुंस्य · तुमुन्: पुंसयितुम् · णमुल्: पुंसम् · क्तिन्: पुंस्ति · क्वसु: पुंसयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| पुंसम् | अव्यय — पुंस् + णमुल् (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय) 📚 अन्य सम्भावना: पुंस् (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | पुंस (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: पुंस् + अच् |
पुंसम् 📚 ➤ बढ़ना, वृद्धि होना, बढ़ाना, वृद्धि करना (पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय)
संस्कृत: अभिवर्धने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पुंस् 📚 | cl. 10. पुंसयति, to crush, grind, Dhātup. xxxii, 94 (Nom. fr. next?) | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड