🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 10:22:00 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

पुंस् (पुन्सँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0134
धात्वर्थ: अभिवर्धने — बढ़ना, वृद्धि होना, बढ़ाना, वृद्धि करना (to grow, to prosper)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुंसयतिपुंसयतःपुंसयन्ति
मध्यमपुंसयसिपुंसयथःपुंसयथ
उत्तमपुंसयामिपुंसयावःपुंसयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुंसयतात् / पुंसयताद् / पुंसयतुपुंसयताम्पुंसयन्तु
मध्यमपुंसय / पुंसयतात् / पुंसयताद्पुंसयतम्पुंसयत
उत्तमपुंसयानिपुंसयावपुंसयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपुंसयत् / अपुंसयद्अपुंसयताम्अपुंसयन्
मध्यमअपुंसयःअपुंसयतम्अपुंसयत
उत्तमअपुंसयम्अपुंसयावअपुंसयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुंसयेत् / पुंसयेद्पुंसयेताम्पुंसयेयुः
मध्यमपुंसयेःपुंसयेतम्पुंसयेत
उत्तमपुंसयेयम्पुंसयेवपुंसयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुंसयिष्यतिपुंसयिष्यतःपुंसयिष्यन्ति
मध्यमपुंसयिष्यसिपुंसयिष्यथःपुंसयिष्यथ
उत्तमपुंसयिष्यामिपुंसयिष्यावःपुंसयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुंसयितापुंसयितारौपुंसयितारः
मध्यमपुंसयितासिपुंसयितास्थःपुंसयितास्थ
उत्तमपुंसयितास्मिपुंसयितास्वःपुंसयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुंसयाञ्चकार / पुंसयामास / पुंसयाम्बभूवपुंसयाञ्चक्रतुः / पुंसयामासतुः / पुंसयाम्बभूवतुःपुंसयाञ्चक्रुः / पुंसयामासुः / पुंसयाम्बभूवुः
मध्यमपुंसयाञ्चकर्थ / पुंसयामासिथ / पुंसयाम्बभूविथपुंसयाञ्चक्रथुः / पुंसयामासथुः / पुंसयाम्बभूवथुःपुंसयाञ्चक्र / पुंसयामास / पुंसयाम्बभूव
उत्तमपुंसयाञ्चकर / पुंसयाञ्चकार / पुंसयामास / पुंसयाम्बभूवपुंसयाञ्चकृव / पुंसयामासिव / पुंसयाम्बभूविवपुंसयाञ्चकृम / पुंसयामासिम / पुंसयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपुपुंसत् / अपुपुंसद्अपुपुंसताम्अपुपुंसन्
मध्यमअपुपुंसःअपुपुंसतम्अपुपुंसत
उत्तमअपुपुंसम्अपुपुंसावअपुपुंसाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपुंस्यात् / पुंस्याद्पुंस्यास्ताम्पुंस्यासुः
मध्यमपुंस्याःपुंस्यास्तम्पुंस्यास्त
उत्तमपुंस्यासम्पुंस्यास्वपुंस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअपुंसयिष्यत् / अपुंसयिष्यद्अपुंसयिष्यताम्अपुंसयिष्यन्
मध्यमअपुंसयिष्यःअपुंसयिष्यतम्अपुंसयिष्यत
उत्तमअपुंसयिष्यम्अपुंसयिष्यावअपुंसयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें