॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: holding, bearing, supporting, wearing, having possessing, &c. (only ifc.)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | धृत् / धृद् | धृती | धृन्ति |
| द्वितीया | धृत् / धृद् | धृती | धृन्ति / धानि |
| तृतीया | ध्ना / धृता | धृद्भ्याम् / धभ्याम् | धृद्भिः / धभिः |
| चतुर्थी | ध्ने / धृते | धृद्भ्याम् / धभ्याम् | धृद्भ्यः / धभ्यः |
| पञ्चमी | ध्नः / धृतः | धृद्भ्याम् / धभ्याम् | धृद्भ्यः / धभ्यः |
| षष्ठी | ध्नः / धृतः | ध्नोः / धृतोः | ध्नाम् / धृताम् |
| सप्तमी | धनि / ध्नि / धृति | ध्नोः / धृतोः | धृत्सु / धसु |
| सम्बोधन | हे धृत् / हे धृद् | हे धृती | हे धृन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: बुना हुआ, सीया हुआ
संस्कृत: शब्दे · पर्याय: ऊत, स्यूत
अंग्रेज़ी: to sound
व्युत्पत्ति: वे+ क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | उतः | उतौ | उताः |
| द्वितीया | उतम् | उतौ | उतान् |
| तृतीया | उतेन | उताभ्याम् | उतैः |
| चतुर्थी | उताय | उताभ्याम् | उतेभ्यः |
| पञ्चमी | उतात् / उताद् | उताभ्याम् | उतेभ्यः |
| षष्ठी | उतस्य | उतयोः | उतानाम् |
| सप्तमी | उते | उतयोः | उतेषु |
| सम्बोधन | हे उत | हे उतौ | हे उताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अवते | अवेते | अवन्ते |
| मध्यम | अवसे | अवेथे | अवध्वे |
| उत्तम | अवे | अवावहे | अवामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): अवते · लिट् (आत्मने.): ऊवे · लुट् (आत्मने.): ओता · लृट् (आत्मने.): ओष्यते · लोट् (आत्मने.): अवताम् · लङ् (आत्मने.): आवत · विधिलिङ् (आत्मने.): अवेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ओषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): औष्ट · लृङ् (आत्मने.): औष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अवन · ण्वुल्: आवकः · तृच्: ओता · यत्: अव्यः · ण्यत्: आव्यः · तव्य: ओतव्यः · अनीयर्: अवनीयः · क्त: उतः · क्तवतु: उतवान् · शानच्: अवमानः · क्त्वा: उत्वा · ल्यप्: प्रोत्य · तुमुन्: ओतुम् · णमुल्: आवम् · क्तिन्: उति · क्वसु: ऊविवान्
बदधसु 📚बद 📚धृत् ➤ बद (स्थिर रहना) + धृत् (holding, bearing, supporting, wearing, having possessing, &…)
अंग्रेज़ी (मोनियर-विलियम्स): holding, bearing, supporting, wearing, having possessing, &c. (only ifc.)
उत 📚 ➤ बुना हुआ, सीया हुआ
संस्कृत: शब्दे · पर्याय: ऊत, स्यूत
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बद 📚 | गरमी की बीमारी के कारण यों ही सूजी हुई जाँघ पर की गिलटी । गोहिया । बाघ… | 🟠🟢🟤 |
| धृत् 📚 | mfn. holding, bearing, supporting, wearing, having, possessing, &c. (o… | 🔵🟣 |
| उत 📚 | mfn. (fr. √ वे, q.v.), sewn, woven | 🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| उत |
धागे से सिला/बुना (३.१.१००) — ऊत, स्यूत |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| बदधसूत | धसु + उत | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड