॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पुत्र
संस्कृत: पुत्रः · पर्याय: आत्मज, सूनु, सुत, पुत्र, दायाद
व्युत्पत्ति: तनोति विस्तारयति कुलम् तन्+कयन्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तनयः | तनयौ | तनयाः |
| द्वितीया | तनयम् | तनयौ | तनयान् |
| तृतीया | तनयेन | तनयाभ्याम् | तनयैः |
| चतुर्थी | तनयाय | तनयाभ्याम् | तनयेभ्यः |
| पञ्चमी | तनयात् / तनयाद् | तनयाभ्याम् | तनयेभ्यः |
| षष्ठी | तनयस्य | तनययोः | तनयानाम् |
| सप्तमी | तनये | तनययोः | तनयेषु |
| सम्बोधन | हे तनय | हे तनयौ | हे तनयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| बुध-तनय | समास: बुध + तनय कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: तनय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 |
बुधतनय 📚बुध 📚तनय ➤ बुध (बुद्धिमान्, चतुर, विद्वान्) + तनय (पुत्र)
संस्कृत: पुत्रः · पर्याय: आत्मज, सूनु, सुत, पुत्र, दायाद
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| बुध 📚 | सौर जगत् का एक ग्रह जो सूर्य के सबसे अधिक समीप रहता है । विशेष— यह प्र… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| तनय 📚 | पुत्र । बेटा । लड़का | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| बुध |
बुध के नाम (१.३.२८) — रौहिणेय, सौम्य (सूर्य, शुक्र, मंगल, राहु, शनि, चन्द्र,) बुध और बृहस्पति (१.३.५) — बृहस्पति, ऐरावत, पुण्डरीक, वामन, कुमुद, अंजन |
| तनय |
पुत्र के नाम (२.६.२७) — आत्मज, सूनु, सुत, पुत्र |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड