॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पूजक, आराधक, उपासक, पुजारी या दास, स्वामिभक्त नौकर
संस्कृत: सिद्धान्नम् · पर्याय: भिस्सा, अन्ध, अन्न, ओदन, दीदिवि
व्युत्पत्ति: भज्+क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भक्तम् | भक्ते | भक्तानि |
| द्वितीया | भक्तम् | भक्ते | भक्तानि |
| तृतीया | भक्तेन | भक्ताभ्याम् | भक्तैः |
| चतुर्थी | भक्ताय | भक्ताभ्याम् | भक्तेभ्यः |
| पञ्चमी | भक्तात् / भक्ताद् | भक्ताभ्याम् | भक्तेभ्यः |
| षष्ठी | भक्तस्य | भक्तयोः | भक्तानाम् |
| सप्तमी | भक्ते | भक्तयोः | भक्तेषु |
| सम्बोधन | हे भक्त | हे भक्ते | हे भक्तानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: उद्यम करना, प्रयत्न करना
संस्कृत: उद्यमे
अंग्रेज़ी: to exert,to try, to put effort
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अडतात् / अडताद् / अडतु | अडताम् | अडन्तु |
| मध्यम | अड / अडतात् / अडताद् | अडतम् | अडत |
| उत्तम | अडानि | अडाव | अडाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अडति · लिट्: आड · लुट्: अडिता · लृट्: अडिष्यति · लोट्: अडतात् · लङ्: आडत् · विधिलिङ्: अडेत् · आशीर्लिङ्: अड्यात् · लुङ्: आडीत् · लृङ्: आडिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अडन · ण्वुल्: आडकः · तृच्: अडिता · ण्यत्: आड्यः · तव्य: अडितव्यः · अनीयर्: अडनीयः · क्त: अडितः · क्तवतु: अडितवान् · शतृ: अडन् · स्य-शतृ: अडिष्यन् · क्त्वा: अडित्वा · ल्यप्: प्राड्य · तुमुन्: अडितुम् · णमुल्: आडम् · घञ्: आडः · क्तिन्: अट्टि · क्वसु: आडिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भक्तम् | भक्त (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: भक्त (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन | भक्त (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
| अड | अड् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अड (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अड् + अच् | अड (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अड् + अच् |
भक्तम् 📚 ➤ पूजक, आराधक, उपासक, पुजारी या दास, स्वामिभक्त नौकर
संस्कृत: सिद्धान्नम् · पर्याय: भिस्सा, अन्ध, अन्न, ओदन, दीदिवि
अड 📚 ➤ उद्यम करना, प्रयत्न करना
संस्कृत: उद्यमे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भक्त 📚 | वाटा हुआ । भागों में बाँटा हुआ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| अड् 📚 | cl. 1. P. अडति, to endeavour, L | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| भक्त |
भात (पका चावल) (२.९.४९) — भिस्सा, अन्धस्, अन्न, ओदन, दीदिवि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भक्तमड | भक्तम् + अड | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड