॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सहन करने या ढोने योग्य
संस्कृत: भरणे
अंग्रेज़ी: to nourish, to protect, to fill, to maintain, to protect, to upbring
व्युत्पत्ति: भृ+तव्य (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भर्तव्यः | भर्तव्यौ | भर्तव्याः |
| द्वितीया | भर्तव्यम् | भर्तव्यौ | भर्तव्यान् |
| तृतीया | भर्तव्येन | भर्तव्याभ्याम् | भर्तव्यैः |
| चतुर्थी | भर्तव्याय | भर्तव्याभ्याम् | भर्तव्येभ्यः |
| पञ्चमी | भर्तव्यात् / भर्तव्याद् | भर्तव्याभ्याम् | भर्तव्येभ्यः |
| षष्ठी | भर्तव्यस्य | भर्तव्ययोः | भर्तव्यानाम् |
| सप्तमी | भर्तव्ये | भर्तव्ययोः | भर्तव्येषु |
| सम्बोधन | हे भर्तव्य | हे भर्तव्यौ | हे भर्तव्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भरति | भरतः | भरन्ति |
| मध्यम | भरसि | भरथः | भरथ |
| उत्तम | भरामि | भरावः | भरामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भरति · लट् (आत्मने.): भरते · लिट्: बभार · लिट् (आत्मने.): बभ्रे · लुट्: भर्ता · लुट् (आत्मने.): भर्ता · लृट्: भरिष्यति · लृट् (आत्मने.): भरिष्यते · लोट्: भरतात् · लोट् (आत्मने.): भरताम् · लङ्: अभरत् · लङ् (आत्मने.): अभरत · विधिलिङ्: भरेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): भरेत · आशीर्लिङ्: भ्रियात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): भृषीष्ट · लुङ्: अभार्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अभृत · लृङ्: अभरिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अभरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भरण · ण्वुल्: भारकः · तृच्: भर्ता · ण्यत्: भार्यः · तव्य: भर्तव्यः · अनीयर्: भरणीयः · क्त: भृतः · क्तवतु: भृतवान् · शतृ: भरन् · स्य-शतृ: भरिष्यन् · शानच्: भरमाणः · क्त्वा: भृत्वा · ल्यप्: प्रभृत्य · तुमुन्: भर्तुम् · णमुल्: भारम् · घञ्: भारः · क्तिन्: भृति · क्वसु: बभृवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भर्तव्य | भर्तव्य (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: भृ + तव्य 📚 अन्य सम्भावना: भर्तव्य (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: भृ + तव्य |
भर्तव्य 📚 ➤ सहन करने या ढोने योग्य
संस्कृत: भरणे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भर्तव्य 📚 | पोषणीय । भरणीय । भरण करने योग्य वाहनीय । वहन करने योग्य | 🟠🔵🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड