॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: हिन्दी अर्थ उपलब्ध नहीं
अंग्रेज़ी: (ifc.) = 2 भू, becoming being existing, produced (cf. अग्नि-, प्र-भु &c.)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भु | भुनी | भूनि |
| द्वितीया | भु | भुनी | भूनि |
| तृतीया | भुना | भुभ्याम् | भुभिः |
| चतुर्थी | भुने / भवे | भुभ्याम् | भुभ्यः |
| पञ्चमी | भुनः / भोः | भुभ्याम् | भुभ्यः |
| षष्ठी | भुनः / भोः | भुनोः / भ्वोः | भूनाम् |
| सप्तमी | भुनि / भौ | भुनोः / भ्वोः | भुषु |
| सम्बोधन | हे भु / हे भो | हे भुनी | हे भूनि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: पालना, बढ़ाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: भृतौ
अंग्रेज़ी: to foster,to bring up, to cherish
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | चालम् | चाले | चालानि |
| द्वितीया | चालम् | चाले | चालानि |
| तृतीया | चालेन | चालाभ्याम् | चालैः |
| चतुर्थी | चालाय | चालाभ्याम् | चालेभ्यः |
| पञ्चमी | चालात् / चालाद् | चालाभ्याम् | चालेभ्यः |
| षष्ठी | चालस्य | चालयोः | चालानाम् |
| सप्तमी | चाले | चालयोः | चालेषु |
| सम्बोधन | हे चाल | हे चाले | हे चालानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चालयति | चालयतः | चालयन्ति |
| मध्यम | चालयसि | चालयथः | चालयथ |
| उत्तम | चालयामि | चालयावः | चालयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चालयति · लट् (आत्मने.): चालयते · लिट्: चालयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): चालयाञ्चक्रे · लुट्: चालयिता · लुट् (आत्मने.): चालयिता · लृट्: चालयिष्यति · लृट् (आत्मने.): चालयिष्यते · लोट्: चालयतात् · लोट् (आत्मने.): चालयताम् · लङ्: अचालयत् · लङ् (आत्मने.): अचालयत · विधिलिङ्: चालयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): चालयेत · आशीर्लिङ्: चाल्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): चालयिषीष्ट · लुङ्: अचीचलत् · लुङ् (आत्मने.): अचीचलत · लृङ्: अचालयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अचालयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चालन · ण्वुल्: चालकः · तृच्: चालयिता · यत्: चाल्यः · तव्य: चालयितव्यः · अनीयर्: चालनीयः · क्त: चालितः · क्तवतु: चालितवान् · शतृ: चालयन् · स्य-शतृ: चालयिष्यन् · शानच्: चालयमानः · क्त्वा: चालयित्वा · ल्यप्: प्रचाल्य · तुमुन्: चालयितुम् · णमुल्: चालम् · क्तिन्: चाल्ति · क्वसु: चालयाम्बभूवान्
भु 📚 ➤ (ifc.) = 2 भू, becoming being existing, produced (cf. अग्नि-, प्र-भु &c.) (अंग्रेज़ी कोश)
उचाल 📚 ➤ पालना, बढ़ाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: भृतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भु 📚 | mfn. (ifc.) = 2. भू, becoming being existing, produced (cf. अग्नि-, प्… | 🔵 |
| चाल 📚 | गति । गमन । चलने की क्रिया । जैसे— इस गाड़ी की चाल बहुत धीमी है | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| भूचाल | भु + उचाल | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड