🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:33 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

चल् (चलँ)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0097
धात्वर्थ: भृतौ — पालना, बढ़ाना (to foster,to bring up, to cherish)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचालयतिचालयतःचालयन्ति
मध्यमचालयसिचालयथःचालयथ
उत्तमचालयामिचालयावःचालयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचालयतात् / चालयताद् / चालयतुचालयताम्चालयन्तु
मध्यमचालय / चालयतात् / चालयताद्चालयतम्चालयत
उत्तमचालयानिचालयावचालयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचालयत् / अचालयद्अचालयताम्अचालयन्
मध्यमअचालयःअचालयतम्अचालयत
उत्तमअचालयम्अचालयावअचालयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचालयेत् / चालयेद्चालयेताम्चालयेयुः
मध्यमचालयेःचालयेतम्चालयेत
उत्तमचालयेयम्चालयेवचालयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचालयिष्यतिचालयिष्यतःचालयिष्यन्ति
मध्यमचालयिष्यसिचालयिष्यथःचालयिष्यथ
उत्तमचालयिष्यामिचालयिष्यावःचालयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचालयिताचालयितारौचालयितारः
मध्यमचालयितासिचालयितास्थःचालयितास्थ
उत्तमचालयितास्मिचालयितास्वःचालयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचालयाञ्चकार / चालयामास / चालयाम्बभूवचालयाञ्चक्रतुः / चालयामासतुः / चालयाम्बभूवतुःचालयाञ्चक्रुः / चालयामासुः / चालयाम्बभूवुः
मध्यमचालयाञ्चकर्थ / चालयामासिथ / चालयाम्बभूविथचालयाञ्चक्रथुः / चालयामासथुः / चालयाम्बभूवथुःचालयाञ्चक्र / चालयामास / चालयाम्बभूव
उत्तमचालयाञ्चकर / चालयाञ्चकार / चालयामास / चालयाम्बभूवचालयाञ्चकृव / चालयामासिव / चालयाम्बभूविवचालयाञ्चकृम / चालयामासिम / चालयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचीचलत् / अचीचलद्अचीचलताम्अचीचलन्
मध्यमअचीचलःअचीचलतम्अचीचलत
उत्तमअचीचलम्अचीचलावअचीचलाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचाल्यात् / चाल्याद्चाल्यास्ताम्चाल्यासुः
मध्यमचाल्याःचाल्यास्तम्चाल्यास्त
उत्तमचाल्यासम्चाल्यास्वचाल्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअचालयिष्यत् / अचालयिष्यद्अचालयिष्यताम्अचालयिष्यन्
मध्यमअचालयिष्यःअचालयिष्यतम्अचालयिष्यत
उत्तमअचालयिष्यम्अचालयिष्यावअचालयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें