॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: भक्षणीय, खाने योग्य
संस्कृत: कौटिल्ये
अंग्रेज़ी: to bend,to curve,to be crooked
व्युत्पत्ति: भुज्+अनीयर् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भोजनीयः | भोजनीयौ | भोजनीयाः |
| द्वितीया | भोजनीयम् | भोजनीयौ | भोजनीयान् |
| तृतीया | भोजनीयेन | भोजनीयाभ्याम् | भोजनीयैः |
| चतुर्थी | भोजनीयाय | भोजनीयाभ्याम् | भोजनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | भोजनीयात् / भोजनीयाद् | भोजनीयाभ्याम् | भोजनीयेभ्यः |
| षष्ठी | भोजनीयस्य | भोजनीययोः | भोजनीयानाम् |
| सप्तमी | भोजनीये | भोजनीययोः | भोजनीयेषु |
| सम्बोधन | हे भोजनीय | हे भोजनीयौ | हे भोजनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भुजति | भुजतः | भुजन्ति |
| मध्यम | भुजसि | भुजथः | भुजथ |
| उत्तम | भुजामि | भुजावः | भुजामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भुजति · लिट्: बुभोज · लुट्: भोक्ता · लृट्: भोक्ष्यति · लोट्: भुजतात् · लङ्: अभुजत् · विधिलिङ्: भुजेत् · आशीर्लिङ्: भुज्यात् · लुङ्: अभौक्षीत् · लृङ्: अभोक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भोजन · ण्वुल्: भोजकः · तृच्: भोक्ता · ण्यत्: भोज्यः · तव्य: भोक्तव्यः · अनीयर्: भोजनीयः · क्त: भुग्नः · क्तवतु: भुग्नवान् · शतृ: भुजन् · स्य-शतृ: भोक्ष्यन् · क्त्वा: भुक्त्वा · ल्यप्: प्रभुज्य · तुमुन्: भोक्तुम् · णमुल्: भोजम् · घञ्: भोगः · क्तिन्: भुक्ति · क्वसु: बुभुज्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| भोजनीय | भोजनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: भुज् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: भोजनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: भुज् + अनीयर् |
भोजनीय 📚 ➤ भक्षणीय, खाने योग्य
संस्कृत: कौटिल्ये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भोजनीय 📚 | भोजन करने योग्य । खाने योग्य । जो खाया जा सके | 🟠🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड