॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पीसना, कूटना, चूर्ण करना, मर्दन करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: क्षोदे
अंग्रेज़ी: to powder, to cut, to grind
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मर्दितः | मर्दितौ | मर्दिताः |
| द्वितीया | मर्दितम् | मर्दितौ | मर्दितान् |
| तृतीया | मर्दितेन | मर्दिताभ्याम् | मर्दितैः |
| चतुर्थी | मर्दिताय | मर्दिताभ्याम् | मर्दितेभ्यः |
| पञ्चमी | मर्दितात् / मर्दिताद् | मर्दिताभ्याम् | मर्दितेभ्यः |
| षष्ठी | मर्दितस्य | मर्दितयोः | मर्दितानाम् |
| सप्तमी | मर्दिते | मर्दितयोः | मर्दितेषु |
| सम्बोधन | हे मर्दित | हे मर्दितौ | हे मर्दिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मृद्नाति | मृद्नीतः | मृद्नन्ति |
| मध्यम | मृद्नासि | मृद्नीथः | मृद्नीथ |
| उत्तम | मृद्नामि | मृद्नीवः | मृद्नीमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मृद्नाति · लिट्: ममर्द · लुट्: मर्दिता · लृट्: मर्दिष्यति · लोट्: मृद्नातु · लङ्: अमृद्नात् · विधिलिङ्: मृद्नीयात् · आशीर्लिङ्: मृद्यात् · लुङ्: अमर्दीत् · लृङ्: अमर्दिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मर्दन · ण्वुल्: मर्दकः · तृच्: मर्दिता · तव्य: मर्दितव्यः · अनीयर्: मर्दनीयः · क्त: मृदितः · क्तवतु: मृदितवान् · शतृ: मृद्नन् · स्य-शतृ: मर्दिष्यन् · क्त्वा: मृदित्वा · ल्यप्: प्रमृद्य · तुमुन्: मर्दितुम् · णमुल्: मर्दम् · घञ्: मर्दः · क्तिन्: मृत्ति · क्वसु: ममृद्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मर्दित | मर्दित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मृद् + णिच्+क्त 📚 अन्य सम्भावना: मर्दित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: मृद् + णिच्+क्त |
मर्दित 📚 ➤ पीसना, कूटना, चूर्ण करना, मर्दन करना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) — प्रेरणार्थक (णिजन्त))
संस्कृत: क्षोदे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मर्दित 📚 | दे॰ 'मर्द्दित' | 🟠🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड