🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:31:39 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

मृद् (मृदँ)

क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0051
धात्वर्थ: क्षोदे — पीसना, कूटना, चूर्ण करना, मर्दन करना (to powder, to cut, to grind)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममृद्नातिमृद्नीतःमृद्नन्ति
मध्यममृद्नासिमृद्नीथःमृद्नीथ
उत्तममृद्नामिमृद्नीवःमृद्नीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममृद्नातु / मृद्नीतात् / मृद्नीताद्मृद्नीताम्मृद्नन्तु
मध्यममृदान / मृद्नीतात् / मृद्नीताद्मृद्नीतम्मृद्नीत
उत्तममृद्नानिमृद्नावमृद्नाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमृद्नात् / अमृद्नाद्अमृद्नीताम्अमृद्नन्
मध्यमअमृद्नाःअमृद्नीतम्अमृद्नीत
उत्तमअमृद्नाम्अमृद्नीवअमृद्नीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममृद्नीयात् / मृद्नीयाद्मृद्नीयाताम्मृद्नीयुः
मध्यममृद्नीयाःमृद्नीयातम्मृद्नीयात
उत्तममृद्नीयाम्मृद्नीयावमृद्नीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममर्दिष्यतिमर्दिष्यतःमर्दिष्यन्ति
मध्यममर्दिष्यसिमर्दिष्यथःमर्दिष्यथ
उत्तममर्दिष्यामिमर्दिष्यावःमर्दिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममर्दितामर्दितारौमर्दितारः
मध्यममर्दितासिमर्दितास्थःमर्दितास्थ
उत्तममर्दितास्मिमर्दितास्वःमर्दितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमममर्दममृदतुःममृदुः
मध्यमममर्दिथममृदथुःममृद
उत्तमममर्दममृदिवममृदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमर्दीत् / अमर्दीद्अमर्दिष्टाम्अमर्दिषुः
मध्यमअमर्दीःअमर्दिष्टम्अमर्दिष्ट
उत्तमअमर्दिषम्अमर्दिष्वअमर्दिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथममृद्यात् / मृद्याद्मृद्यास्ताम्मृद्यासुः
मध्यममृद्याःमृद्यास्तम्मृद्यास्त
उत्तममृद्यासम्मृद्यास्वमृद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअमर्दिष्यत् / अमर्दिष्यद्अमर्दिष्यताम्अमर्दिष्यन्
मध्यमअमर्दिष्यःअमर्दिष्यतम्अमर्दिष्यत
उत्तमअमर्दिष्यम्अमर्दिष्यावअमर्दिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें