२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
मृद् (मृदँ)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0051
धात्वर्थ: क्षोदे — पीसना, कूटना, चूर्ण करना, मर्दन करना (to powder, to cut, to grind)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृद्नाति मृद्नीतः मृद्नन्ति मध्यम मृद्नासि मृद्नीथः मृद्नीथ उत्तम मृद्नामि मृद्नीवः मृद्नीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृद्नातु / मृद्नीतात् / मृद्नीताद् मृद्नीताम् मृद्नन्तु मध्यम मृदान / मृद्नीतात् / मृद्नीताद् मृद्नीतम् मृद्नीत उत्तम मृद्नानि मृद्नाव मृद्नाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमृद्नात् / अमृद्नाद् अमृद्नीताम् अमृद्नन् मध्यम अमृद्नाः अमृद्नीतम् अमृद्नीत उत्तम अमृद्नाम् अमृद्नीव अमृद्नीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृद्नीयात् / मृद्नीयाद् मृद्नीयाताम् मृद्नीयुः मध्यम मृद्नीयाः मृद्नीयातम् मृद्नीयात उत्तम मृद्नीयाम् मृद्नीयाव मृद्नीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्दिष्यति मर्दिष्यतः मर्दिष्यन्ति मध्यम मर्दिष्यसि मर्दिष्यथः मर्दिष्यथ उत्तम मर्दिष्यामि मर्दिष्यावः मर्दिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्दिता मर्दितारौ मर्दितारः मध्यम मर्दितासि मर्दितास्थः मर्दितास्थ उत्तम मर्दितास्मि मर्दितास्वः मर्दितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ममर्द ममृदतुः ममृदुः मध्यम ममर्दिथ ममृदथुः ममृद उत्तम ममर्द ममृदिव ममृदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमर्दीत् / अमर्दीद् अमर्दिष्टाम् अमर्दिषुः मध्यम अमर्दीः अमर्दिष्टम् अमर्दिष्ट उत्तम अमर्दिषम् अमर्दिष्व अमर्दिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृद्यात् / मृद्याद् मृद्यास्ताम् मृद्यासुः मध्यम मृद्याः मृद्यास्तम् मृद्यास्त उत्तम मृद्यासम् मृद्यास्व मृद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमर्दिष्यत् / अमर्दिष्यद् अमर्दिष्यताम् अमर्दिष्यन् मध्यम अमर्दिष्यः अमर्दिष्यतम् अमर्दिष्यत उत्तम अमर्दिष्यम् अमर्दिष्याव अमर्दिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृद्यते मृद्येते मृद्यन्ते मध्यम मृद्यसे मृद्येथे मृद्यध्वे उत्तम मृद्ये मृद्यावहे मृद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृद्यताम् मृद्येताम् मृद्यन्ताम् मध्यम मृद्यस्व मृद्येथाम् मृद्यध्वम् उत्तम मृद्यै मृद्यावहै मृद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अमृद्यत अमृद्येताम् अमृद्यन्त मध्यम अमृद्यथाः अमृद्येथाम् अमृद्यध्वम् उत्तम अमृद्ये अमृद्यावहि अमृद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मृद्येत मृद्येयाताम् मृद्येरन् मध्यम मृद्येथाः मृद्येयाथाम् मृद्येध्वम् उत्तम मृद्येय मृद्येवहि मृद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम मर्दिष्यते मर्दिष्येते मर्दिष्यन्ते मध्यम मर्दिष्यसे मर्दिष्येथे मर्दिष्यध्वे उत्तम मर्दिष्ये मर्दिष्यावहे मर्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त मर्दन — — मर्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त मर्दक मर्दकः मर्दिका मर्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त मर्दितृ मर्दिता मर्दित्री मर्दितृ
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) मर्दितव्य मर्दितव्यः मर्दितव्या मर्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त मर्दनीय मर्दनीयः मर्दनीया मर्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) मृदित मृदितः मृदिता मृदितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) मृदितवत् मृदितवान् मृदितवती मृदितवत् / मृदितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) मृद्नत् मृद्नन् मृद्नती मृद्नत् / मृद्नद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त मर्दिष्यत् मर्दिष्यन् मर्दिष्यती / मर्दिष्यन्ती मर्दिष्यत् / मर्दिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) मृदित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रमृद्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) मर्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय मर्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त मर्द मर्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त मृत्ति — मृत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ममृद्वस् ममृद्वान् ममृदुषी ममृद्वत् / ममृद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।