॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: उत्सव, त्योहार
संस्कृत: उत्सवः · पर्याय: क्षण, उद्धर्ष, उद्धव, उत्सव, महस्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | महः | महौ | महाः |
| द्वितीया | महम् | महौ | महान् |
| तृतीया | महेन | महाभ्याम् | महैः |
| चतुर्थी | महाय | महाभ्याम् | महेभ्यः |
| पञ्चमी | महात् / महाद् | महाभ्याम् | महेभ्यः |
| षष्ठी | महस्य | महयोः | महानाम् |
| सप्तमी | महे | महयोः | महेषु |
| सम्बोधन | हे मह | हे महौ | हे महाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: फैलना, विस्तृत होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: व्याप्तौ
अंग्रेज़ी: to pervade, to expand, to spread
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अहः | अहौ | अहाः |
| द्वितीया | अहम् | अहौ | अहान् |
| तृतीया | अहेन | अहाभ्याम् | अहैः |
| चतुर्थी | अहाय | अहाभ्याम् | अहेभ्यः |
| पञ्चमी | अहात् / अहाद् | अहाभ्याम् | अहेभ्यः |
| षष्ठी | अहस्य | अहयोः | अहानाम् |
| सप्तमी | अहे | अहयोः | अहेषु |
| सम्बोधन | हे अह | हे अहौ | हे अहाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अह्नोति | अह्नुतः | अह्नुवन्ति |
| मध्यम | अह्नोषि | अह्नुथः | अह्नुथ |
| उत्तम | अह्नोमि | अह्नुवः | अह्नुमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अह्नोति · लिट्: आह · लुट्: अहिता · लृट्: अहिष्यति · लोट्: अह्नुतात् · लङ्: आह्नोत् · विधिलिङ्: अह्नुयात् · आशीर्लिङ्: अह्यात् · लुङ्: आहीत् · लृङ्: आहिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अहन · ण्वुल्: आहकः · तृच्: अहिता · ण्यत्: आह्यः · तव्य: अहितव्यः · अनीयर्: अहनीयः · क्त: अहितः · क्तवतु: अहितवान् · शतृ: अह्नुवन् · स्य-शतृ: अहिष्यन् · क्त्वा: अहित्वा · ल्यप्: प्राह्य · तुमुन्: अहितुम् · णमुल्: आहम् · घञ्: आहः · क्तिन्: आढि · क्वसु: आहिवान्
महम् 📚 ➤ उत्सव, त्योहार
संस्कृत: उत्सवः · पर्याय: क्षण, उद्धर्ष, उद्धव, उत्सव, महस्
अह 📚 ➤ फैलना, विस्तृत होना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: व्याप्तौ
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मह |
उत्सव के नाम (१.७.४०) — क्षण, उद्धर्ष, उद्धव, उत्सव |
| अह |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| महमह | महम् + अह | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड