॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मछली
संस्कृत: मत्स्यः · पर्याय: पृथुरोमन्, झष, मत्स्य, वैसारिण, अण्डज
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | मीनः | मीनौ | मीनाः |
| द्वितीया | मीनम् | मीनौ | मीनान् |
| तृतीया | मीनेन | मीनाभ्याम् | मीनैः |
| चतुर्थी | मीनाय | मीनाभ्याम् | मीनेभ्यः |
| पञ्चमी | मीनात् / मीनाद् | मीनाभ्याम् | मीनेभ्यः |
| षष्ठी | मीनस्य | मीनयोः | मीनानाम् |
| सप्तमी | मीने | मीनयोः | मीनेषु |
| सम्बोधन | हे मीन | हे मीनौ | हे मीनाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मीयते | मीयेते | मीयन्ते |
| मध्यम | मीयसे | मीयेथे | मीयध्वे |
| उत्तम | मीये | मीयावहे | मीयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): मीयते · लिट् (आत्मने.): मिम्ये · लुट् (आत्मने.): मेता · लृट् (आत्मने.): मेष्यते · लोट् (आत्मने.): मीयताम् · लङ् (आत्मने.): अमीयत · विधिलिङ् (आत्मने.): मीयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): मेषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अमेष्ट · लृङ् (आत्मने.): अमेष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मयन · ण्वुल्: मायकः · तृच्: मेता · यत्: मेयः · तव्य: मेतव्यः · अनीयर्: मयनीयः · क्त: मीनः · क्तवतु: मीनवान् · शानच्: मीयमानः · क्त्वा: मीत्वा · ल्यप्: प्रमीय · तुमुन्: मेतुम् · णमुल्: मायम् · क्तिन्: मीति · क्वसु: मिमीवान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | एखतात् / एखताद् / एखतु | एखताम् | एखन्तु |
| मध्यम | एख / एखतात् / एखताद् | एखतम् | एखत |
| उत्तम | एखानि | एखाव | एखाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एखति · लिट्: इयेख · लुट्: एखिता · लृट्: एखिष्यति · लोट्: एखतात् · लङ्: ऐखत् · विधिलिङ्: एखेत् · आशीर्लिङ्: इख्यात् · लुङ्: ऐखीत् · लृङ्: ऐखिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: एखन · ण्वुल्: एखकः · तृच्: एखिता · ण्यत्: एख्यः · तव्य: एखितव्यः · अनीयर्: एखनीयः · क्त: इखितः · क्तवतु: इखितवान् · शतृ: एखन् · स्य-शतृ: एखिष्यन् · क्त्वा: एखित्वा · ल्यप्: प्रेख्य · तुमुन्: एखितुम् · णमुल्: एखम् · घञ्: एखः · क्तिन्: इक्ति · क्वसु: ईखिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| मीनम् | मीन (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: मी + क्त 📚 अन्य सम्भावना: मीन (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: मी + क्त | मीन (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: मी + क्त |
| एख | इख् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: एख (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: इख् + घञ् |
मीनम् 📚 ➤ मछली
संस्कृत: मत्स्यः · पर्याय: पृथुरोमन्, झष, मत्स्य, वैसारिण, अण्डज
एख 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| मीन 📚 | मछली | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| इख् 📚 | cl. 1. P. एखति, इयेख, एखिष्यति, एखितुम्, to go, move, Dhātup. v, 26 & … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| मीन |
मछली के नाम (१.१०.१७) — पृथुरोमा, झष, मत्स्य, वैसारिण, अण्डज, विसार, शकुली, गडक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| मीनमेख | मीनम् + एख | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड