॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: स्वाद लेना, चखना, प्रीती करना, प्यार करना
संस्कृत: आस्वादनस्नेहनयोः
अंग्रेज़ी: to tastem to love, to have affection
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अररसत | अररसेताम् | अररसन्त |
| मध्यम | अररसथाः | अररसेथाम् | अररसध्वम् |
| उत्तम | अररसे | अररसावहि | अररसामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: रसयति · लट् (आत्मने.): रसयते · लिट्: रसयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): रसयाञ्चक्रे · लुट्: रसयिता · लुट् (आत्मने.): रसयिता · लृट्: रसयिष्यति · लृट् (आत्मने.): रसयिष्यते · लोट्: रसयतात् · लोट् (आत्मने.): रसयताम् · लङ्: अरसयत् · लङ् (आत्मने.): अरसयत · विधिलिङ्: रसयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): रसयेत · आशीर्लिङ्: रस्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रसयिषीष्ट · लुङ्: अररसत् · लुङ् (आत्मने.): अररसत · लृङ्: अरसयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अरसयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रसन · ण्वुल्: रसकः · तृच्: रसयिता · यत्: रस्यः · तव्य: रसयितव्यः · अनीयर्: रसनीयः · क्त: रसितः · क्तवतु: रसितवान् · शतृ: रसयन् · स्य-शतृ: रसयिष्यन् · शानच्: रसयमानः · क्त्वा: रसयित्वा · ल्यप्: प्ररसय्य · तुमुन्: रसयितुम् · णमुल्: रसम् · क्तिन्: रस्ति · क्वसु: रसयाम्बभूवान्
अर्थ: सोना, नींद लेना, फेंकना, उड़ाना, बिखेरना
संस्कृत: स्वप्नक्षेपणयोः
अंग्रेज़ी: to sleep, to throw, to cast, to throw in air
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | इलतात् / इलताद् / इलतु | इलताम् | इलन्तु |
| मध्यम | इल / इलतात् / इलताद् | इलतम् | इलत |
| उत्तम | इलानि | इलाव | इलाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: इलति · लिट्: इयेल · लुट्: एलिता · लृट्: एलिष्यति · लोट्: इलतात् · लङ्: ऐलत् · विधिलिङ्: इलेत् · आशीर्लिङ्: इल्यात् · लुङ्: ऐलीत् · लृङ्: ऐलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: एलन · ण्वुल्: एलकः · तृच्: एलिता · ण्यत्: एल्यः · तव्य: एलितव्यः · अनीयर्: एलनीयः · क्त: इलितः · क्तवतु: इलितवान् · शतृ: इलन् · स्य-शतृ: एलिष्यन् · क्त्वा: एलित्वा · ल्यप्: प्रेल्य · तुमुन्: एलितुम् · णमुल्: एलम् · घञ्: एलः · क्तिन्: इल्ति · क्वसु: ईलिवान्
रसि 📚 ➤ स्वाद लेना, चखना, प्रीती करना, प्यार करना
संस्कृत: आस्वादनस्नेहनयोः
इल 📚 ➤ सोना, नींद लेना, फेंकना, उड़ाना, बिखेरना
संस्कृत: स्वप्नक्षेपणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| रस् 📚 | (cf. √ 1. रास्) cl. 1. P. (Dhātup. xvii, 63) रसति (rarely Ā. ˚ते; pf. … | 🔵🟣 |
| इल् 📚 | cl. 6. P. इलति (इयेल, एलिष्यति, ऐलीत्, एलितुम्, Dhātup. xxviii, 65) to… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| रसील | रसि + इल | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड