॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: संयोग होना, मिलाप होना, स्पर्श होना, छूना
संस्कृत: सङ्गे
अंग्रेज़ी: to adhere to, to become united, to come in contact, to approach,to touch
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | लगतात् / लगताद् / लगतु | लगताम् | लगन्तु |
| मध्यम | लग / लगतात् / लगताद् | लगतम् | लगत |
| उत्तम | लगानि | लगाव | लगाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: लगति · लिट्: ललाग · लुट्: लगिता · लृट्: लगिष्यति · लोट्: लगतात् · लङ्: अलगत् · विधिलिङ्: लगेत् · आशीर्लिङ्: लग्यात् · लुङ्: अलगीत् · लृङ्: अलगिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: लगन · ण्वुल्: लागकः · तृच्: लगिता · ण्यत्: लाग्यः · तव्य: लगितव्यः · अनीयर्: लगनीयः · क्त: लगितः · क्तवतु: लगितवान् · शतृ: लगन् · स्य-शतृ: लगिष्यन् · क्त्वा: लगित्वा · ल्यप्: प्रलग्य · तुमुन्: लगितुम् · णमुल्: लागम् · घञ्: लागः · क्तिन्: लक्ति · क्वसु: लेगिवान्
अर्थ: शब्द करना, गाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sing
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | गाः | गौ | गाः |
| द्वितीया | गाम् | गौ | गः |
| तृतीया | गा | गाभ्याम् | गाभिः |
| चतुर्थी | गे | गाभ्याम् | गाभ्यः |
| पञ्चमी | गः | गाभ्याम् | गाभ्यः |
| षष्ठी | गः | गोः | गाम् |
| सप्तमी | गि | गोः | गासु |
| सम्बोधन | हे गाः | हे गौ | हे गाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | गायति | गायतः | गायन्ति |
| मध्यम | गायसि | गायथः | गायथ |
| उत्तम | गायामि | गायावः | गायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: गायति · लिट्: जगौ · लुट्: गाता · लृट्: गास्यति · लोट्: गायतात् · लङ्: अगायत् · विधिलिङ्: गायेत् · आशीर्लिङ्: गेयात् · लुङ्: अगासीत् · लृङ्: अगास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: गान · ण्वुल्: गायकः · तृच्: गाता · यत्: गेयः · तव्य: गातव्यः · अनीयर्: गानीयः · क्त: गीतः · क्तवतु: गीतवान् · शतृ: गायन् · स्य-शतृ: गास्यन् · क्त्वा: गीत्वा · ल्यप्: प्रगाय · तुमुन्: गातुम् · णमुल्: गायम् · घञ्: गायः · क्तिन्: गीति · क्वसु: जगिवान्
अर्थ: क्रोध
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| लग | लग् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: लग (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लग् + अच् | लग (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: लग् + अच् |
| अल-गि | समास: अल + गा तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: गा (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: गै + अच् 📚 |
| इ | अव्ययम् 📚 |
लग 📚 ➤ संयोग होना, मिलाप होना, स्पर्श होना, छूना
संस्कृत: सङ्गे
अलगि 📚अल 📚गा ➤ अल (भूषित करना, निवारण करना, पूरा करना) + गा (शब्द करना, गाना (कर्तृवाचक कृदन्त))
संस्कृत: शब्दे
इ 📚 ➤ क्रोध
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लग् 📚 | (cf. √ लक्ष्, लक्ष &c.) cl. 1. P. (Dhātup. xix, 24) लगति (accord. to N… | 🔵🟣 |
| अल 📚 | बिच्छू का डंक | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| गा 📚 | पु † क्रि॰ अ॰ गया | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| लगालगी | लग + अल | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
| लगालगी | गि + इ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड