॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: समझना, जानना, पीड़ा देना, दुःख देना, हानि करना
संस्कृत: मेधाहिंसनयोः
अंग्रेज़ी: to understand, to know, to hurt, to injure, to cause trouble
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | मेदतात् / मेदताद् / मेदतु | मेदताम् | मेदन्तु |
| मध्यम | मेद / मेदतात् / मेदताद् | मेदतम् | मेदत |
| उत्तम | मेदानि | मेदाव | मेदाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: मेदति · लट् (आत्मने.): मेदते · लिट्: मिमेद · लिट् (आत्मने.): मिमिदे · लुट्: मेदिता · लुट् (आत्मने.): मेदिता · लृट्: मेदिष्यति · लृट् (आत्मने.): मेदिष्यते · लोट्: मेदतात् · लोट् (आत्मने.): मेदताम् · लङ्: अमेदत् · लङ् (आत्मने.): अमेदत · विधिलिङ्: मेदेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): मेदेत · आशीर्लिङ्: मिद्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): मेदिषीष्ट · लुङ्: अमेदीत् · लुङ् (आत्मने.): अमेदिष्ट · लृङ्: अमेदिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अमेदिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: मेदन · ण्वुल्: मेदकः · तृच्: मेदिता · ण्यत्: मेद्यः · तव्य: मेदितव्यः · अनीयर्: मेदनीयः · क्त: मेदितः · क्तवतु: मेदितवान् · शतृ: मेदन् · स्य-शतृ: मेदिष्यन् · शानच्: मेदमानः · क्त्वा: मिदित्वा · ल्यप्: प्रमिद्य · तुमुन्: मेदितुम् · णमुल्: मेदम् · घञ्: मेदः · क्तिन्: मित्ति · क्वसु: मिमिद्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| लवण-मेद | समास: लवण + मिद् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: मिद् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: मेद् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन | मेद (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
लवणमेद 📚लवण 📚मिद् ➤ लवण (क्षारीय, सलोना, नमकीन) + मिद् (समझना, जानना, पीड़ा देना, दुःख देना, हानि करना)
संस्कृत: मेधाहिंसनयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| लवण 📚 | नमक । लोन । विशेष—दे॰ 'नमकं' | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| मिद् 📚 | or मेद्, cl. 1. P. Ā. = √ मिथ् (‘to understand’ or ‘to kill’), Dhātup.… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| लवण |
कसैला (१.५.१०) — तुवर, कषाय, मधुर, कटु, तिक्त, अम्ल समुद्री नमक (२.९.४२) — सामुद्र, अक्षीव, वशिर |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड