२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
मिद् (मिदृँ)
भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1006
धात्वर्थ: मेधाहिंसनयोः — समझना, जानना, पीड़ा देना, दुःख देना, हानि करना (to understand, to know, to hurt, to injure, to cause trouble)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदति
मेदतः
मेदन्ति
मध्यम
मेदसि
मेदथः
मेदथ
उत्तम
मेदामि
मेदावः
मेदामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदतात् / मेदताद् / मेदतु
मेदताम्
मेदन्तु
मध्यम
मेद / मेदतात् / मेदताद्
मेदतम्
मेदत
उत्तम
मेदानि
मेदाव
मेदाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमेदत् / अमेदद्
अमेदताम्
अमेदन्
मध्यम
अमेदः
अमेदतम्
अमेदत
उत्तम
अमेदम्
अमेदाव
अमेदाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदेत् / मेदेद्
मेदेताम्
मेदेयुः
मध्यम
मेदेः
मेदेतम्
मेदेत
उत्तम
मेदेयम्
मेदेव
मेदेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदिष्यति
मेदिष्यतः
मेदिष्यन्ति
मध्यम
मेदिष्यसि
मेदिष्यथः
मेदिष्यथ
उत्तम
मेदिष्यामि
मेदिष्यावः
मेदिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदिता
मेदितारौ
मेदितारः
मध्यम
मेदितासि
मेदितास्थः
मेदितास्थ
उत्तम
मेदितास्मि
मेदितास्वः
मेदितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मिमेद
मिमिदतुः
मिमिदुः
मध्यम
मिमेदिथ
मिमिदथुः
मिमिद
उत्तम
मिमेद
मिमिदिव
मिमिदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमेदीत् / अमेदीद्
अमेदिष्टाम्
अमेदिषुः
मध्यम
अमेदीः
अमेदिष्टम्
अमेदिष्ट
उत्तम
अमेदिषम्
अमेदिष्व
अमेदिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मिद्यात् / मिद्याद्
मिद्यास्ताम्
मिद्यासुः
मध्यम
मिद्याः
मिद्यास्तम्
मिद्यास्त
उत्तम
मिद्यासम्
मिद्यास्व
मिद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमेदिष्यत् / अमेदिष्यद्
अमेदिष्यताम्
अमेदिष्यन्
मध्यम
अमेदिष्यः
अमेदिष्यतम्
अमेदिष्यत
उत्तम
अमेदिष्यम्
अमेदिष्याव
अमेदिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदते
मेदेते
मेदन्ते
मध्यम
मेदसे
मेदेथे
मेदध्वे
उत्तम
मेदे
मेदावहे
मेदामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदताम्
मेदेताम्
मेदन्ताम्
मध्यम
मेदस्व
मेदेथाम्
मेदध्वम्
उत्तम
मेदै
मेदावहै
मेदामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमेदत
अमेदेताम्
अमेदन्त
मध्यम
अमेदथाः
अमेदेथाम्
अमेदध्वम्
उत्तम
अमेदे
अमेदावहि
अमेदामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदेत
मेदेयाताम्
मेदेरन्
मध्यम
मेदेथाः
मेदेयाथाम्
मेदेध्वम्
उत्तम
मेदेय
मेदेवहि
मेदेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदिष्यते
मेदिष्येते
मेदिष्यन्ते
मध्यम
मेदिष्यसे
मेदिष्येथे
मेदिष्यध्वे
उत्तम
मेदिष्ये
मेदिष्यावहे
मेदिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदिता
मेदितारौ
मेदितारः
मध्यम
मेदितासे
मेदितासाथे
मेदिताध्वे
उत्तम
मेदिताहे
मेदितास्वहे
मेदितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मिमिदे
मिमिदाते
मिमिदिरे
मध्यम
मिमिदिषे
मिमिदाथे
मिमिदिध्वे
उत्तम
मिमिदे
मिमिदिवहे
मिमिदिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमेदिष्ट
अमेदिषाताम्
अमेदिषत
मध्यम
अमेदिष्ठाः
अमेदिषाथाम्
अमेदिध्वम्
उत्तम
अमेदिषि
अमेदिष्वहि
अमेदिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदिषीष्ट
मेदिषीयास्ताम्
मेदिषीरन्
मध्यम
मेदिषीष्ठाः
मेदिषीयास्थाम्
मेदिषीध्वम्
उत्तम
मेदिषीय
मेदिषीवहि
मेदिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमेदिष्यत
अमेदिष्येताम्
अमेदिष्यन्त
मध्यम
अमेदिष्यथाः
अमेदिष्येथाम्
अमेदिष्यध्वम्
उत्तम
अमेदिष्ये
अमेदिष्यावहि
अमेदिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मिद्यते
मिद्येते
मिद्यन्ते
मध्यम
मिद्यसे
मिद्येथे
मिद्यध्वे
उत्तम
मिद्ये
मिद्यावहे
मिद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मिद्यताम्
मिद्येताम्
मिद्यन्ताम्
मध्यम
मिद्यस्व
मिद्येथाम्
मिद्यध्वम्
उत्तम
मिद्यै
मिद्यावहै
मिद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अमिद्यत
अमिद्येताम्
अमिद्यन्त
मध्यम
अमिद्यथाः
अमिद्येथाम्
अमिद्यध्वम्
उत्तम
अमिद्ये
अमिद्यावहि
अमिद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मिद्येत
मिद्येयाताम्
मिद्येरन्
मध्यम
मिद्येथाः
मिद्येयाथाम्
मिद्येध्वम्
उत्तम
मिद्येय
मिद्येवहि
मिद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
मेदिष्यते
मेदिष्येते
मेदिष्यन्ते
मध्यम
मेदिष्यसे
मेदिष्येथे
मेदिष्यध्वे
उत्तम
मेदिष्ये
मेदिष्यावहे
मेदिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
मेदन
—
—
मेदनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
मेदक
मेदकः
मेदिका
मेदकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
मेदितृ
मेदिता
मेदित्री
मेदितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
मेद्य
मेद्यः
मेद्या
मेद्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
मेदितव्य
मेदितव्यः
मेदितव्या
मेदितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
मेदनीय
मेदनीयः
मेदनीया
मेदनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
मेदित
मेदितः
मेदिता
मेदितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
मेदितवत्
मेदितवान्
मेदितवती
मेदितवत् / मेदितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
मेदत्
मेदन्
मेदन्ती
मेदत् / मेदद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
मेदिष्यत्
मेदिष्यन्
मेदिष्यती / मेदिष्यन्ती
मेदिष्यत् / मेदिष्यद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
मेदमान
मेदमानः
मेदमाना
मेदमानम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
मिदित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रमिद्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
मेदितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
मेदम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
मेद
मेदः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
मित्ति
—
मित्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
मिमिद्वस्
मिमिद्वान्
मिमिदुषी
मिमिद्वत् / मिमिद्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।