॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: दुलहिन
संस्कृत: स्पृक्का, स्त्री, पुत्रभार्या, पत्नी · पर्याय: मरुन्माला, पिशुना, स्पृक्का, देवी, लता
व्युत्पत्ति: उह्यते पितृगेहात् पतिगृहं वह् + ऊधुक़्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वधूः | वध्वौ | वध्वः |
| द्वितीया | वधूम् | वध्वौ | वधूः |
| तृतीया | वध्वा | वधूभ्याम् | वधूभिः |
| चतुर्थी | वध्वै | वधूभ्याम् | वधूभ्यः |
| पञ्चमी | वध्वाः | वधूभ्याम् | वधूभ्यः |
| षष्ठी | वध्वाः | वध्वोः | वधूनाम् |
| सप्तमी | वध्वाम् | वध्वोः | वधूषु |
| सम्बोधन | हे वधु | हे वध्वौ | हे वध्वः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: जाना (वर्तमानकालिक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ · पर्याय: सन्धि, विग्रह, आसन, द्वैध, आश्रय
अंग्रेज़ी: to go
व्युत्पत्ति: या+ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | यानः | यानौ | यानाः |
| द्वितीया | यानम् | यानौ | यानान् |
| तृतीया | यानेन | यानाभ्याम् | यानैः |
| चतुर्थी | यानाय | यानाभ्याम् | यानेभ्यः |
| पञ्चमी | यानात् / यानाद् | यानाभ्याम् | यानेभ्यः |
| षष्ठी | यानस्य | यानयोः | यानानाम् |
| सप्तमी | याने | यानयोः | यानेषु |
| सम्बोधन | हे यान | हे यानौ | हे यानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | एति | इतः | यन्ति |
| मध्यम | एषि | इथः | इथ |
| उत्तम | एमि | इवः | इमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एति · लिट्: इयाय · लुट्: एता · लृट्: एष्यति · लोट्: इतात् · लङ्: ऐत् · विधिलिङ्: इयात् · आशीर्लिङ्: ईयात् · लुङ्: अगात् · लृङ्: ऐष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: एता · यत्: एयः · तव्य: एतव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: इतः · क्तवतु: इतवान् · शतृ: यन् · स्य-शतृ: एष्यन् · क्त्वा: इत्वा · ल्यप्: प्रेत्य · तुमुन्: एतुम् · णमुल्: आयम् · क्तिन्: इति · क्वसु: ईयिवान्
वधु 📚 ➤ दुलहिन
संस्कृत: स्पृक्का, स्त्री, पुत्रभार्या, पत्नी · पर्याय: मरुन्माला, पिशुना, स्पृक्का, देवी, लता
उयान 📚 ➤ जाना (वर्तमानकालिक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ · पर्याय: सन्धि, विग्रह, आसन, द्वैध, आश्रय
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वधू 📚 | नव विवाहिता स्त्री । दुलहन | 🟠🔵🟢 |
| यान 📚 | गाड़ी, रथ आदि सवारी । वाहन । विमान । आकाशयान | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वधू |
असबरग (स्पृक्का) के नाम (२.४.१३३) — मरुन्माला, पिशुना, स्पृक्का, देवी, लता, लघु, समुद्रान्ता, कोटिवर्षा स्त्री के नाम (२.६.२) — स्त्री, योषित्, अबला, योषा, नारी, सीमन्तिनी, प्रतीपदर्शिनी, वामा |
| यान |
हर प्रकार का वाहन (२.८.५८) — वाहन, युग्य, पत्र, धोरण |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| वधूयान | वधु + उयान | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड