॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कूदा हुआ, छलांग लगाई हुई, उछला हुआ
संस्कृत: अश्वगतिविशेषः · पर्याय: आस्कन्दित, धौरितक, रेचित, प्लुत
व्युत्पत्ति: वल्ग् + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वल्गितम् | वल्गिते | वल्गितानि |
| द्वितीया | वल्गितम् | वल्गिते | वल्गितानि |
| तृतीया | वल्गितेन | वल्गिताभ्याम् | वल्गितैः |
| चतुर्थी | वल्गिताय | वल्गिताभ्याम् | वल्गितेभ्यः |
| पञ्चमी | वल्गितात् / वल्गिताद् | वल्गिताभ्याम् | वल्गितेभ्यः |
| षष्ठी | वल्गितस्य | वल्गितयोः | वल्गितानाम् |
| सप्तमी | वल्गिते | वल्गितयोः | वल्गितेषु |
| सम्बोधन | हे वल्गित | हे वल्गिते | हे वल्गितानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वल्गति | वल्गतः | वल्गन्ति |
| मध्यम | वल्गसि | वल्गथः | वल्गथ |
| उत्तम | वल्गामि | वल्गावः | वल्गामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वल्गति · लिट्: ववल्ग · लुट्: वल्गिता · लृट्: वल्गिष्यति · लोट्: वल्गतात् · लङ्: अवल्गत् · विधिलिङ्: वल्गेत् · आशीर्लिङ्: वल्ग्यात् · लुङ्: अवल्गीत् · लृङ्: अवल्गिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वल्गन · ण्वुल्: वल्गकः · तृच्: वल्गिता · ण्यत्: वल्ग्यः · तव्य: वल्गितव्यः · अनीयर्: वल्गनीयः · क्त: वल्गितः · क्तवतु: वल्गितवान् · शतृ: वल्गन् · स्य-शतृ: वल्गिष्यन् · क्त्वा: वल्गित्वा · ल्यप्: प्रवल्ग्य · तुमुन्: वल्गितुम् · णमुल्: वल्गम् · घञ्: वल्गः · क्तिन्: वल्क्ति · क्वसु: ववल्ग्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वल्गित | वल्गित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वल्ग् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: वल्गित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वल्ग् + क्त |
वल्गित 📚 ➤ कूदा हुआ, छलांग लगाई हुई, उछला हुआ
संस्कृत: अश्वगतिविशेषः · पर्याय: आस्कन्दित, धौरितक, रेचित, प्लुत
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वल्गित 📚 | घूमता या नाचता हुआ । नचता हुआ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| वल्गित |
घोड़ों का झुण्ड (२.८.४८) — अश्वीय, आश्व, आस्कन्दित, धौरितक, रेचित, प्लुत |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड