॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: निवास करना, टिकना
संस्कृत: निवासे
अंग्रेज़ी: to dwell,to live, to stay
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वसतात् / वसताद् / वसतु | वसताम् | वसन्तु |
| मध्यम | वस / वसतात् / वसताद् | वसतम् | वसत |
| उत्तम | वसानि | वसाव | वसाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वसति · लिट्: उवास · लुट्: वस्ता · लृट्: वत्स्यति · लोट्: वसतात् · लङ्: अवसत् · विधिलिङ्: वसेत् · आशीर्लिङ्: उष्यात् · लुङ्: अवात्सीत् · लृङ्: अवत्स्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वसन · ण्वुल्: वासकः · तृच्: वस्ता · ण्यत्: वास्यः · तव्य: वस्तव्यः · अनीयर्: वसनीयः · क्त: उषितः · क्तवतु: उषितवान् · शतृ: वसन् · स्य-शतृ: वत्स्यन् · क्त्वा: उषित्वा · ल्यप्: प्रुष्य · तुमुन्: वस्तुम् · णमुल्: वासम् · घञ्: वासः · क्तिन्: उष्टि · क्वसु: ऊषिवान्
अर्थ: चढ़ने वाला, सवार
संस्कृत: वरस्त्रियाः श्रोणी
व्युत्पत्ति: आ+रुह्+घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आरोहः | आरोहौ | आरोहाः |
| द्वितीया | आरोहम् | आरोहौ | आरोहान् |
| तृतीया | आरोहेण | आरोहाभ्याम् | आरोहैः |
| चतुर्थी | आरोहाय | आरोहाभ्याम् | आरोहेभ्यः |
| पञ्चमी | आरोहात् / आरोहाद् | आरोहाभ्याम् | आरोहेभ्यः |
| षष्ठी | आरोहस्य | आरोहयोः | आरोहाणाम् |
| सप्तमी | आरोहे | आरोहयोः | आरोहेषु |
| सम्बोधन | हे आरोह | हे आरोहौ | हे आरोहाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वस | वस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: वस (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | वस (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: वस् + अच् |
| आरोह | आरोह (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आ + रुह् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन | रोह (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + रुह् + घञ् |
वस 📚 ➤ निवास करना, टिकना
संस्कृत: निवासे
आरोह 📚 ➤ चढ़ने वाला, सवार
संस्कृत: वरस्त्रियाः श्रोणी
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वस् 📚 | (encl.) acc. dat. gen. pl. of 2nd pers. pron. (cf. Pāṇ. viii, 1, 21, 2… | 🔵🟣 |
| आरोह 📚 | ऊपर की ओर गमन । चढ़ाव | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आरोह |
लम्बाई (२.६.११५) — दैर्घ्य, आयाम |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| वसारोह | वस + आरोह | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड