॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: छोड़ना, वर्जित करना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके))
संस्कृत: वर्जने
अंग्रेज़ी: to avoid,to abandon, to leave behind
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वृणक्ति | वृङ्क्तः | वृञ्जन्ति |
| मध्यम | वृणक्षि | वृङ्क्थः | वृङ्क्थ |
| उत्तम | वृणज्मि | वृञ्ज्वः | वृञ्ज्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वृणक्ति · लिट्: ववर्ज · लुट्: वर्जिता · लृट्: वर्जिष्यति · लोट्: वृङ्क्तात् · लङ्: अवृणक् · विधिलिङ्: वृञ्ज्यात् · आशीर्लिङ्: वृज्यात् · लुङ्: अवर्जीत् · लृङ्: अवर्जिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वर्जन · ण्वुल्: वर्जकः · तृच्: वर्जिता · तव्य: वर्जितव्यः · अनीयर्: वर्जनीयः · क्त: वृक्तः · क्तवतु: वृक्तवान् · शतृ: वृञ्जन् · स्य-शतृ: वर्जिष्यन् · क्त्वा: वर्जित्वा · ल्यप्: प्रवृज्य · तुमुन्: वर्जितुम् · णमुल्: वर्जम् · घञ्: वर्गः · क्तिन्: वृक्ति · क्वसु: ववृज्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वृज्य | अव्यय — वृज् + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) 📚 अन्य सम्भावना: अव्यय — वृञ्ज् + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) | वृज्य (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
वृज्य 📚 ➤ छोड़ना, वर्जित करना (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके))
संस्कृत: वर्जने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वृज् 📚 | cl. 1. 7. P. (Dhātup. xxxiv, 7; xxix, 24) वर्जति, वृणक्ति; cl. 2. Ā. … | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड