🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:02 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वृज् (वृजीँ)

रुधादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 07.0024
धात्वर्थ: वर्जने — छोड़ना, वर्जित करना (to avoid,to abandon, to leave behind)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृणक्तिवृङ्क्तःवृञ्जन्ति
मध्यमवृणक्षिवृङ्क्थःवृङ्क्थ
उत्तमवृणज्मिवृञ्ज्वःवृञ्ज्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृङ्क्तात् / वृङ्क्ताद् / वृणक्तुवृङ्क्ताम्वृञ्जन्तु
मध्यमवृङ्क्तात् / वृङ्क्ताद् / वृङ्ग्धिवृङ्क्तम्वृङ्क्त
उत्तमवृणजानिवृणजाववृणजाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवृणक् / अवृणग्अवृङ्क्ताम्अवृञ्जन्
मध्यमअवृणक् / अवृणग्अवृङ्क्तम्अवृङ्क्त
उत्तमअवृणजम्अवृञ्ज्वअवृञ्ज्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृञ्ज्यात् / वृञ्ज्याद्वृञ्ज्याताम्वृञ्ज्युः
मध्यमवृञ्ज्याःवृञ्ज्यातम्वृञ्ज्यात
उत्तमवृञ्ज्याम्वृञ्ज्याववृञ्ज्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्जिष्यतिवर्जिष्यतःवर्जिष्यन्ति
मध्यमवर्जिष्यसिवर्जिष्यथःवर्जिष्यथ
उत्तमवर्जिष्यामिवर्जिष्यावःवर्जिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवर्जितावर्जितारौवर्जितारः
मध्यमवर्जितासिवर्जितास्थःवर्जितास्थ
उत्तमवर्जितास्मिवर्जितास्वःवर्जितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमववर्जववृजतुःववृजुः
मध्यमववर्जिथववृजथुःववृज
उत्तमववर्जववृजिवववृजिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्जीत् / अवर्जीद्अवर्जिष्टाम्अवर्जिषुः
मध्यमअवर्जीःअवर्जिष्टम्अवर्जिष्ट
उत्तमअवर्जिषम्अवर्जिष्वअवर्जिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवृज्यात् / वृज्याद्वृज्यास्ताम्वृज्यासुः
मध्यमवृज्याःवृज्यास्तम्वृज्यास्त
उत्तमवृज्यासम्वृज्यास्ववृज्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवर्जिष्यत् / अवर्जिष्यद्अवर्जिष्यताम्अवर्जिष्यन्
मध्यमअवर्जिष्यःअवर्जिष्यतम्अवर्जिष्यत
उत्तमअवर्जिष्यम्अवर्जिष्यावअवर्जिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें