॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: समझना, जानना, दुःखी होना, ध्यान करना, मनन करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: ज्ञाने
अंग्रेज़ी: to be denoted or expressed or meant by (ifc.; -ता f.), Sarvad.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | वेदनीयः | वेदनीयौ | वेदनीयाः |
| द्वितीया | वेदनीयम् | वेदनीयौ | वेदनीयान् |
| तृतीया | वेदनीयेन | वेदनीयाभ्याम् | वेदनीयैः |
| चतुर्थी | वेदनीयाय | वेदनीयाभ्याम् | वेदनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | वेदनीयात् / वेदनीयाद् | वेदनीयाभ्याम् | वेदनीयेभ्यः |
| षष्ठी | वेदनीयस्य | वेदनीययोः | वेदनीयानाम् |
| सप्तमी | वेदनीये | वेदनीययोः | वेदनीयेषु |
| सम्बोधन | हे वेदनीय | हे वेदनीयौ | हे वेदनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | वेत्ति / वेद | वित्तः / विदतुः | विदन्ति / विदुः |
| मध्यम | वेत्थ / वेत्सि | वित्थः / विदथुः | वित्थ / विद |
| उत्तम | वेद / वेद्मि | विद्व / विद्वः | विद्म / विद्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: वेत्ति · लिट्: विदाञ्चकार · लुट्: वेदिता · लृट्: वेदिष्यति · लोट्: वित्तात् · लङ्: अवेत् · विधिलिङ्: विद्यात् · आशीर्लिङ्: विद्यात् · लुङ्: अवेदीत् · लृङ्: अवेदिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: वेदन · ण्वुल्: वेदकः · तृच्: वेदिता · ण्यत्: वेद्यः · तव्य: वेदितव्यः · अनीयर्: वेदनीयः · क्त: विदितः · क्तवतु: विदितवान् · शतृ: विद्वस् · स्य-शतृ: वेदिष्यन् · क्त्वा: विदित्वा · ल्यप्: प्रविद्य · तुमुन्: वेदितुम् · णमुल्: वेदम् · घञ्: वेदः · क्तिन्: वित्ति · क्वसु: विदाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| वेदनीय | वेदनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: विद् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: वेदनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: विद् + अनीयर् |
वेदनीय 📚 ➤ समझना, जानना, दुःखी होना, ध्यान करना, मनन करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: ज्ञाने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| वेदनीय 📚 | जानने योग्य | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड