🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:17 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

विद् (विदँ)

अदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 02.0059
धात्वर्थ: ज्ञाने — समझना, जानना, दुःखी होना, ध्यान करना, मनन करना (to understand, to learn, to know, to realize, to experience, to be sad, to meditate, to t…)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेत्ति / वेदवित्तः / विदतुःविदन्ति / विदुः
मध्यमवेत्थ / वेत्सिवित्थः / विदथुःवित्थ / विद
उत्तमवेद / वेद्मिविद्व / विद्वःविद्म / विद्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवित्तात् / वित्ताद् / विदाङ्करोतु / विदाङ्कुरुतात् / विदाङ्कुरुताद् / वेत्तुवित्ताम् / विदाङ्कुरुताम्विदन्तु / विदाङ्कुर्वन्तु
मध्यमवित्तात् / वित्ताद् / विदाङ्कुरु / विदाङ्कुरुतात् / विदाङ्कुरुताद् / विद्धिवित्तम् / विदाङ्कुरुतम्वित्त / विदाङ्कुरुत
उत्तमविदाङ्करवाणि / वेदानिविदाङ्करवाव / वेदावविदाङ्करवाम / वेदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेत् / अवेद्अवित्ताम्अविदुः
मध्यमअवेः / अवेत् / अवेद्अवित्तम्अवित्त
उत्तमअवेदम्अविद्वअविद्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविद्यात् / विद्याद्विद्याताम्विद्युः
मध्यमविद्याःविद्यातम्विद्यात
उत्तमविद्याम्विद्यावविद्याम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदिष्यतिवेदिष्यतःवेदिष्यन्ति
मध्यमवेदिष्यसिवेदिष्यथःवेदिष्यथ
उत्तमवेदिष्यामिवेदिष्यावःवेदिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवेदितावेदितारौवेदितारः
मध्यमवेदितासिवेदितास्थःवेदितास्थ
उत्तमवेदितास्मिवेदितास्वःवेदितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविदाञ्चकार / विदामास / विदाम्बभूव / विवेदविदाञ्चक्रतुः / विदामासतुः / विदाम्बभूवतुः / विविदतुःविदाञ्चक्रुः / विदामासुः / विदाम्बभूवुः / विविदुः
मध्यमविदाञ्चकर्थ / विदामासिथ / विदाम्बभूविथ / विवेदिथविदाञ्चक्रथुः / विदामासथुः / विदाम्बभूवथुः / विविदथुःविदाञ्चक्र / विदामास / विदाम्बभूव / विविद
उत्तमविदाञ्चकर / विदाञ्चकार / विदामास / विदाम्बभूव / विवेदविदाञ्चकृव / विदामासिव / विदाम्बभूविव / विविदिवविदाञ्चकृम / विदामासिम / विदाम्बभूविम / विविदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेदीत् / अवेदीद्अवेदिष्टाम्अवेदिषुः
मध्यमअवेदीःअवेदिष्टम्अवेदिष्ट
उत्तमअवेदिषम्अवेदिष्वअवेदिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमविद्यात् / विद्याद्विद्यास्ताम्विद्यासुः
मध्यमविद्याःविद्यास्तम्विद्यास्त
उत्तमविद्यासम्विद्यास्वविद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवेदिष्यत् / अवेदिष्यद्अवेदिष्यताम्अवेदिष्यन्
मध्यमअवेदिष्यःअवेदिष्यतम्अवेदिष्यत
उत्तमअवेदिष्यम्अवेदिष्यावअवेदिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें