॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कल्याण, आनन्द, समृद्धि, स्वास्थ्य को द्योतन करने वाला अव्यय, आशीर्वाद या मंगल कामना प्रकट करने के लिए प्रयुक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
अर्थ: बोलना
संस्कृत: भाषायाम्
अंग्रेज़ी: to speak, to talk
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | जयतात् / जयताद् / जयतु / जाययतात् / जाययताद् / जाययतु | जयताम् / जाययताम् | जयन्तु / जाययन्तु |
| मध्यम | जय / जयतात् / जयताद् / जायय / जाययतात् / जाययताद् | जयतम् / जाययतम् | जयत / जाययत |
| उत्तम | जयानि / जाययानि | जयाव / जाययाव | जयाम / जाययाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: जयति · लट् (आत्मने.): जाययते · लिट्: जाययाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): जाययाञ्चक्रे · लुट्: जयिता · लुट् (आत्मने.): जाययिता · लृट्: जयिष्यति · लृट् (आत्मने.): जाययिष्यते · लोट्: जयतात् · लोट् (आत्मने.): जाययताम् · लङ्: अजयत् · लङ् (आत्मने.): अजाययत · विधिलिङ्: जयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): जाययेत · आशीर्लिङ्: जाय्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): जाययिषीष्ट · लुङ्: अजायीत् · लुङ् (आत्मने.): अजीजयत · लृङ्: अजयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अजाययिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: जयन · ण्वुल्: जायकः · तृच्: जयिता · यत्: जेयः · तव्य: जयितव्यः · अनीयर्: जयनीयः · क्त: जियितः · क्तवतु: जियितवान् · शतृ: जयन् · स्य-शतृ: जयिष्यन् · शानच्: जाययमानः · क्त्वा: जयित्वा · ल्यप्: प्रजित्य · तुमुन्: जयितुम् · णमुल्: जायम् · क्तिन्: जिति · क्वसु: जिजिवान्
शम् 📚 ➤ कल्याण, आनन्द, समृद्धि, स्वास्थ्य को द्योतन करने वाला अव्यय, आशीर्वाद या मंगल कामना प्रकट करने के लिए प्रयुक्त
करजय 📚कर 📚ज् ➤ कर (करोति,कीर्यते अनेन इति,कृ(कॄ-अप्)) + जि (बोलना)
संस्कृत: भाषायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शम् 📚 | cl. 4. P. (Dhātup. xxvi, 92), शाम्यति (rarely ˚ते, and ep. also शमति,… | 🔵🟣 |
| कर 📚 | हाथ । मुहा॰—कर गहना=(१) हाथ पकड़ना । (२) पणिग्रहण या विवाह करना । कर म… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| ज् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| कर |
बलि (३.३.२०३) — भेंट, झुर्री किरण के नाम (१.३.३७) — किरण, अस्र, मयूख, अंशु, गभस्ति, घृणि, रश्मि, भानु |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| शंकरजय | शम् + कर | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड