२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
जि (जि)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0324
धात्वर्थ: भाषायाम् — बोलना (to speak, to talk)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जयति / जाययति जयतः / जाययतः जयन्ति / जाययन्ति मध्यम जयसि / जाययसि जयथः / जाययथः जयथ / जाययथ उत्तम जयामि / जाययामि जयावः / जाययावः जयामः / जाययामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जयतात् / जयताद् / जयतु / जाययतात् / जाययताद् / जाययतु जयताम् / जाययताम् जयन्तु / जाययन्तु मध्यम जय / जयतात् / जयताद् / जायय / जाययतात् / जाययताद् जयतम् / जाययतम् जयत / जाययत उत्तम जयानि / जाययानि जयाव / जाययाव जयाम / जाययाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजयत् / अजयद् / अजाययत् / अजाययद् अजयताम् / अजाययताम् अजयन् / अजाययन् मध्यम अजयः / अजाययः अजयतम् / अजाययतम् अजयत / अजाययत उत्तम अजयम् / अजाययम् अजयाव / अजाययाव अजयाम / अजाययाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जयेत् / जयेद् / जाययेत् / जाययेद् जयेताम् / जाययेताम् जयेयुः / जाययेयुः मध्यम जयेः / जाययेः जयेतम् / जाययेतम् जयेत / जाययेत उत्तम जयेयम् / जाययेयम् जयेव / जाययेव जयेम / जाययेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जयिष्यति / जाययिष्यति जयिष्यतः / जाययिष्यतः जयिष्यन्ति / जाययिष्यन्ति मध्यम जयिष्यसि / जाययिष्यसि जयिष्यथः / जाययिष्यथः जयिष्यथ / जाययिष्यथ उत्तम जयिष्यामि / जाययिष्यामि जयिष्यावः / जाययिष्यावः जयिष्यामः / जाययिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जयिता / जाययिता जयितारौ / जाययितारौ जयितारः / जाययितारः मध्यम जयितासि / जाययितासि जयितास्थः / जाययितास्थः जयितास्थ / जाययितास्थ उत्तम जयितास्मि / जाययितास्मि जयितास्वः / जाययितास्वः जयितास्मः / जाययितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययाञ्चकार / जाययामास / जाययाम्बभूव / जिजाय जाययाञ्चक्रतुः / जाययामासतुः / जाययाम्बभूवतुः / जिज्यतुः जाययाञ्चक्रुः / जाययामासुः / जाययाम्बभूवुः / जिज्युः मध्यम जाययाञ्चकर्थ / जाययामासिथ / जाययाम्बभूविथ / जिजयिथ जाययाञ्चक्रथुः / जाययामासथुः / जाययाम्बभूवथुः / जिज्यथुः जाययाञ्चक्र / जाययामास / जाययाम्बभूव / जिज्य उत्तम जाययाञ्चकर / जाययाञ्चकार / जाययामास / जाययाम्बभूव / जिजय / जिजाय जाययाञ्चकृव / जाययामासिव / जाययाम्बभूविव / जिज्यिव जाययाञ्चकृम / जाययामासिम / जाययाम्बभूविम / जिज्यिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजायीत् / अजायीद् / अजीजयत् / अजीजयद् अजायिष्टाम् / अजीजयताम् अजायिषुः / अजीजयन् मध्यम अजायीः / अजीजयः अजायिष्टम् / अजीजयतम् अजायिष्ट / अजीजयत उत्तम अजायिषम् / अजीजयम् अजायिष्व / अजीजयाव अजायिष्म / अजीजयाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाय्यात् / जाय्याद् / जीयात् / जीयाद् जाय्यास्ताम् / जीयास्ताम् जाय्यासुः / जीयासुः मध्यम जाय्याः / जीयाः जाय्यास्तम् / जीयास्तम् जाय्यास्त / जीयास्त उत्तम जाय्यासम् / जीयासम् जाय्यास्व / जीयास्व जाय्यास्म / जीयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजयिष्यत् / अजयिष्यद् / अजाययिष्यत् / अजाययिष्यद् अजयिष्यताम् / अजाययिष्यताम् अजयिष्यन् / अजाययिष्यन् मध्यम अजयिष्यः / अजाययिष्यः अजयिष्यतम् / अजाययिष्यतम् अजयिष्यत / अजाययिष्यत उत्तम अजयिष्यम् / अजाययिष्यम् अजयिष्याव / अजाययिष्याव अजयिष्याम / अजाययिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययते जाययेते जाययन्ते मध्यम जाययसे जाययेथे जाययध्वे उत्तम जायये जाययावहे जाययामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययताम् जाययेताम् जाययन्ताम् मध्यम जाययस्व जाययेथाम् जाययध्वम् उत्तम जाययै जाययावहै जाययामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजाययत अजाययेताम् अजाययन्त मध्यम अजाययथाः अजाययेथाम् अजाययध्वम् उत्तम अजायये अजाययावहि अजाययामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययेत जाययेयाताम् जाययेरन् मध्यम जाययेथाः जाययेयाथाम् जाययेध्वम् उत्तम जाययेय जाययेवहि जाययेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययिष्यते जाययिष्येते जाययिष्यन्ते मध्यम जाययिष्यसे जाययिष्येथे जाययिष्यध्वे उत्तम जाययिष्ये जाययिष्यावहे जाययिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययिता जाययितारौ जाययितारः मध्यम जाययितासे जाययितासाथे जाययिताध्वे उत्तम जाययिताहे जाययितास्वहे जाययितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययाञ्चक्रे / जाययामास / जाययाम्बभूव जाययाञ्चक्राते / जाययामासतुः / जाययाम्बभूवतुः जाययाञ्चक्रिरे / जाययामासुः / जाययाम्बभूवुः मध्यम जाययाञ्चकृषे / जाययामासिथ / जाययाम्बभूविथ जाययाञ्चक्राथे / जाययामासथुः / जाययाम्बभूवथुः जाययाञ्चकृढ्वे / जाययामास / जाययाम्बभूव उत्तम जाययाञ्चक्रे / जाययामास / जाययाम्बभूव जाययाञ्चकृवहे / जाययामासिव / जाययाम्बभूविव जाययाञ्चकृमहे / जाययामासिम / जाययाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजीजयत अजीजयेताम् अजीजयन्त मध्यम अजीजयथाः अजीजयेथाम् अजीजयध्वम् उत्तम अजीजये अजीजयावहि अजीजयामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाययिषीष्ट जाययिषीयास्ताम् जाययिषीरन् मध्यम जाययिषीष्ठाः जाययिषीयास्थाम् जाययिषीढ्वम् / जाययिषीध्वम् उत्तम जाययिषीय जाययिषीवहि जाययिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजाययिष्यत अजाययिष्येताम् अजाययिष्यन्त मध्यम अजाययिष्यथाः अजाययिष्येथाम् अजाययिष्यध्वम् उत्तम अजाययिष्ये अजाययिष्यावहि अजाययिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाय्यते / जीयते जाय्येते / जीयेते जाय्यन्ते / जीयन्ते मध्यम जाय्यसे / जीयसे जाय्येथे / जीयेथे जाय्यध्वे / जीयध्वे उत्तम जाय्ये / जीये जाय्यावहे / जीयावहे जाय्यामहे / जीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाय्यताम् / जीयताम् जाय्येताम् / जीयेताम् जाय्यन्ताम् / जीयन्ताम् मध्यम जाय्यस्व / जीयस्व जाय्येथाम् / जीयेथाम् जाय्यध्वम् / जीयध्वम् उत्तम जाय्यै / जीयै जाय्यावहै / जीयावहै जाय्यामहै / जीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजाय्यत / अजीयत अजाय्येताम् / अजीयेताम् अजाय्यन्त / अजीयन्त मध्यम अजाय्यथाः / अजीयथाः अजाय्येथाम् / अजीयेथाम् अजाय्यध्वम् / अजीयध्वम् उत्तम अजाय्ये / अजीये अजाय्यावहि / अजीयावहि अजाय्यामहि / अजीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जाय्येत / जीयेत जाय्येयाताम् / जीयेयाताम् जाय्येरन् / जीयेरन् मध्यम जाय्येथाः / जीयेथाः जाय्येयाथाम् / जीयेयाथाम् जाय्येध्वम् / जीयेध्वम् उत्तम जाय्येय / जीयेय जाय्येवहि / जीयेवहि जाय्येमहि / जीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जयिष्यते / जाययिष्यते / जायिष्यते जयिष्येते / जाययिष्येते / जायिष्येते जयिष्यन्ते / जाययिष्यन्ते / जायिष्यन्ते मध्यम जयिष्यसे / जाययिष्यसे / जायिष्यसे जयिष्येथे / जाययिष्येथे / जायिष्येथे जयिष्यध्वे / जाययिष्यध्वे / जायिष्यध्वे उत्तम जयिष्ये / जाययिष्ये / जायिष्ये जयिष्यावहे / जाययिष्यावहे / जायिष्यावहे जयिष्यामहे / जाययिष्यामहे / जायिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त जयन — — जयनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त जायक जायकः जायिका जायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त जयितृ जयिता जयित्री जयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त जेय जेयः जेया जेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) जयितव्य जयितव्यः जयितव्या जयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त जयनीय जयनीयः जयनीया जयनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) जियित जियितः जियिता जियितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) जियितवत् जियितवान् जियितवती जियितवत् / जियितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) जयत् जयन् जयन्ती जयत् / जयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त जयिष्यत् जयिष्यन् जयिष्यती / जयिष्यन्ती जयिष्यत् / जयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) जाययमान जाययमानः जाययमाना जाययमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) जयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रजित्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) जयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय जायम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त जिति — जितिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जिजिवस् जिजिवान् जिजुषी जिजिवत् / जिजिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।