॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, खर्च करना
संस्कृत: वित्तत्यागे गतौ च
अंग्रेज़ी: to spend, to do an expense, to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | व्ययतात् / व्ययताद् / व्ययतु | व्ययताम् | व्ययन्तु |
| मध्यम | व्यय / व्ययतात् / व्ययताद् | व्ययतम् | व्ययत |
| उत्तम | व्ययानि | व्ययाव | व्ययाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: व्ययति · लट् (आत्मने.): व्ययते · लिट्: वव्याय · लिट् (आत्मने.): वव्यये · लुट्: व्ययिता · लुट् (आत्मने.): व्ययिता · लृट्: व्ययिष्यति · लृट् (आत्मने.): व्ययिष्यते · लोट्: व्ययतात् · लोट् (आत्मने.): व्ययताम् · लङ्: अव्ययत् · लङ् (आत्मने.): अव्ययत · विधिलिङ्: व्ययेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): व्ययेत · आशीर्लिङ्: व्यय्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): व्ययिषीष्ट · लुङ्: अव्ययीत् · लुङ् (आत्मने.): अव्ययिष्ट · लृङ्: अव्ययिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अव्ययिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: व्ययन · ण्वुल्: व्यायकः · तृच्: व्ययिता · ण्यत्: व्याय्यः · तव्य: व्ययितव्यः · अनीयर्: व्ययनीयः · क्त: व्ययितः · क्तवतु: व्ययितवान् · शतृ: व्ययन् · स्य-शतृ: व्ययिष्यन् · शानच्: व्ययमानः · क्त्वा: व्ययित्वा · ल्यप्: प्रव्यय्य · तुमुन्: व्ययितुम् · णमुल्: व्यायम् · घञ्: व्यायः · क्तिन्: य्ति · क्वसु: य्य्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| शर-व्यय | समास: शर + व्यय् तत्पुरुष (सम्भावित) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: व्यय् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: व्यय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | व्ये धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन |
शरव्यय 📚शर 📚व्यय् ➤ शर (पानी) + व्यय् (जाना, खर्च करना)
संस्कृत: वित्तत्यागे गतौ च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| शर 📚 | वाण । तीर । नाराच | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| व्यय् 📚 | cl. 1. P. Ā. व्ययति, ˚ते (rather Nom. fr. व्यय below), to expend, spen… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| शर |
सरकण्डा (२.४.१६२) — गुन्द्र, तेजनक बाण के और नाम (२.८.८७) — कलम्ब, मार्गण, पत्री, रोप, इषु |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड