॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सांस लेना, श्वासोच्छ्वास करना, जीना, जीते रहना (वर्तमानकालिक कृदन्त)
संस्कृत: प्राणने
अंग्रेज़ी: breathing, living, alive, BhP.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | श्वसानः | श्वसानौ | श्वसानाः |
| द्वितीया | श्वसानम् | श्वसानौ | श्वसानान् |
| तृतीया | श्वसानेन | श्वसानाभ्याम् | श्वसानैः |
| चतुर्थी | श्वसानाय | श्वसानाभ्याम् | श्वसानेभ्यः |
| पञ्चमी | श्वसानात् / श्वसानाद् | श्वसानाभ्याम् | श्वसानेभ्यः |
| षष्ठी | श्वसानस्य | श्वसानयोः | श्वसानानाम् |
| सप्तमी | श्वसाने | श्वसानयोः | श्वसानेषु |
| सम्बोधन | हे श्वसान | हे श्वसानौ | हे श्वसानाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | श्वसिति | श्वसितः | श्वसन्ति |
| मध्यम | श्वसिषि | श्वसिथः | श्वसिथ |
| उत्तम | श्वसिमि | श्वसिवः | श्वसिमः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: श्वसिति · लिट्: शश्वास · लुट्: श्वसिता · लृट्: श्वसिष्यति · लोट्: श्वसितात् · लङ्: अश्वसत् · विधिलिङ्: श्वस्यात् · आशीर्लिङ्: श्वस्यात् · लुङ्: अश्वसीत् · लृङ्: अश्वसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: श्वसन · ण्वुल्: श्वासकः · तृच्: श्वसिता · ण्यत्: श्वास्यः · तव्य: श्वसितव्यः · अनीयर्: श्वसनीयः · क्त: श्वसितः · क्तवतु: श्वसितवान् · शतृ: श्वसन् · स्य-शतृ: श्वसिष्यन् · क्त्वा: श्वसित्वा · ल्यप्: प्रश्वस्य · तुमुन्: श्वसितुम् · णमुल्: श्वासम् · घञ्: श्वासः · क्तिन्: श्वस्ति · क्वसु: शश्वस्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| श्वसान | श्वसान (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: श्वस् + चानश् 📚 अन्य सम्भावना: श्वसान (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: श्वस् + चानश् |
श्वसान 📚 ➤ सांस लेना, श्वासोच्छ्वास करना, जीना, जीते रहना (वर्तमानकालिक कृदन्त)
संस्कृत: प्राणने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| श्वसान 📚 | साँस लेता हुआ । जीवित | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड