॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तप्त होना, जलना, जलाना, तप्त करना, मन या शरीर में जलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: दाहे · पर्याय: अरविन्द, अशोक, चूत, नवमल्लिका, नीलोत्पल
अंग्रेज़ी: to become hot, to glow, to burn, to be jealous
व्युत्पत्ति: तप् + णिच् + ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | तापनम् | तापने | तापनानि |
| द्वितीया | तापनम् | तापने | तापनानि |
| तृतीया | तापनेन | तापनाभ्याम् | तापनैः |
| चतुर्थी | तापनाय | तापनाभ्याम् | तापनेभ्यः |
| पञ्चमी | तापनात् / तापनाद् | तापनाभ्याम् | तापनेभ्यः |
| षष्ठी | तापनस्य | तापनयोः | तापनानाम् |
| सप्तमी | तापने | तापनयोः | तापनेषु |
| सम्बोधन | हे तापन | हे तापने | हे तापनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | तपति / तापयति | तपतः / तापयतः | तपन्ति / तापयन्ति |
| मध्यम | तपसि / तापयसि | तपथः / तापयथः | तपथ / तापयथ |
| उत्तम | तपामि / तापयामि | तपावः / तापयावः | तपामः / तापयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: तपति · लट् (आत्मने.): तापयते · लिट्: तताप · लिट् (आत्मने.): तापयाञ्चक्रे · लुट्: तप्ता · लुट् (आत्मने.): तापयिता · लृट्: तप्स्यति · लृट् (आत्मने.): तापयिष्यते · लोट्: तपतात् · लोट् (आत्मने.): तापयताम् · लङ्: अतपत् · लङ् (आत्मने.): अतापयत · विधिलिङ्: तपेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): तापयेत · आशीर्लिङ्: तप्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): तापयिषीष्ट · लुङ्: अताप्सीत् · लुङ् (आत्मने.): अतीतपत · लृङ्: अतप्स्यत् · लृङ् (आत्मने.): अतापयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: तपन · ण्वुल्: तापकः · तृच्: तप्ता · यत्: तप्यः · तव्य: तप्तव्यः · अनीयर्: तपनीयः · क्त: तप्तः · क्तवतु: तप्तवान् · शतृ: तपन् · स्य-शतृ: तप्स्यन् · शानच्: तापयमानः · क्त्वा: तप्त्वा · ल्यप्: प्रतप्य · तुमुन्: तप्तुम् · णमुल्: तापम् · घञ्: तापः · क्तिन्: तप्ति · क्वसु: तेपिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संतापन | तापन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + तप् + ल्युट् 📚 अन्य सम्भावना: संतापन (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | संतापन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
संतापन 📚 ➤ तप्त होना, जलना, जलाना, तप्त करना, मन या शरीर में जलना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: दाहे · पर्याय: अरविन्द, अशोक, चूत, नवमल्लिका, नीलोत्पल
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| तापन 📚 | ताप देनावाला | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| तापन |
उन्मादन, तापन, शोषण, स्तम्भन और सम्मोहन (१.१.३०) — उन्मादन, शोषण, स्तम्भन, सम्मोहन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड