॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: वक्र होना, टेढ़ा होना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: कौटिल्ये · पर्याय: जग्धि, जेमन, लेह, आहार, निघस
अंग्रेज़ी: to bend,to curve,to be crooked
व्युत्पत्ति: भुज्+ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | भोजनम् | भोजने | भोजनानि |
| द्वितीया | भोजनम् | भोजने | भोजनानि |
| तृतीया | भोजनेन | भोजनाभ्याम् | भोजनैः |
| चतुर्थी | भोजनाय | भोजनाभ्याम् | भोजनेभ्यः |
| पञ्चमी | भोजनात् / भोजनाद् | भोजनाभ्याम् | भोजनेभ्यः |
| षष्ठी | भोजनस्य | भोजनयोः | भोजनानाम् |
| सप्तमी | भोजने | भोजनयोः | भोजनेषु |
| सम्बोधन | हे भोजन | हे भोजने | हे भोजनानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | भुजति | भुजतः | भुजन्ति |
| मध्यम | भुजसि | भुजथः | भुजथ |
| उत्तम | भुजामि | भुजावः | भुजामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: भुजति · लिट्: बुभोज · लुट्: भोक्ता · लृट्: भोक्ष्यति · लोट्: भुजतात् · लङ्: अभुजत् · विधिलिङ्: भुजेत् · आशीर्लिङ्: भुज्यात् · लुङ्: अभौक्षीत् · लृङ्: अभोक्ष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: भोजन · ण्वुल्: भोजकः · तृच्: भोक्ता · ण्यत्: भोज्यः · तव्य: भोक्तव्यः · अनीयर्: भोजनीयः · क्त: भुग्नः · क्तवतु: भुग्नवान् · शतृ: भुजन् · स्य-शतृ: भोक्ष्यन् · क्त्वा: भुक्त्वा · ल्यप्: प्रभुज्य · तुमुन्: भोक्तुम् · णमुल्: भोजम् · घञ्: भोगः · क्तिन्: भुक्ति · क्वसु: बुभुज्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| संभोजन | भोजन (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: सम् + भुज् + ल्युट् 📚 |
संभोजन 📚 ➤ वक्र होना, टेढ़ा होना (भाववाचक/करणवाचक कृदन्त)
संस्कृत: कौटिल्ये · पर्याय: जग्धि, जेमन, लेह, आहार, निघस
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| भोजन 📚 | यदि विष आदि द्वारा दूषित होगा तो ऐसे पात्र में पता चल जायगा । यदि साधा… | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| भोजन |
भोजन (२.९.५६) — जग्धि |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड